Banken en overheid bereiden zich voor op landelijke betaalstoring door aanval en sabotage

In dit artikel:

De Nederlandsche Bank (DNB), de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en het ministerie van Financiën hebben in april een grootschalige crisisoefening gehouden voor een landelijke verstoring van het financiële systeem. De resultaten van oefening Sierra werden vrijdag 31 juli bekendgemaakt.

Op 1 en 21 april oefenden experts uit de financiële sector met een fictieve combinatie van cyberaanvallen, fysieke schade aan infrastructuur en desinformatie. In het scenario werden onder meer pinbetalingen, online bankieren, zakelijke transacties en delen van de kapitaalmarkt getroffen. Er was geen echte storing en DNB zegt niet dat er momenteel een concrete aanval dreigt.

De oefening moest duidelijk maken hoe banken, betaalverwerkers, toezichthouders en overheid samenwerken wanneer meerdere systemen tegelijk uitvallen. Zo kunnen winkels mogelijk geen betalingen meer verwerken, kunnen consumenten tijdelijk niet bij hun rekening en kunnen bedrijven problemen krijgen met dagelijkse transacties. Ook tegenstrijdige communicatie of valse berichten over omgevallen banken en onveilige tegoeden kan onzekerheid en paniek veroorzaken.

Tijdens de eerste oefendag analyseerden de deelnemers de situatie en brachten zij de getroffen systemen en benodigde maatregelen in kaart. Op de tweede dag lag de nadruk op gezamenlijke besluitvorming, uitvoering, escalatieprocedures, communicatie en de verdeling van verantwoordelijkheden. Dat is belangrijk omdat een probleem bij één bank of technische dienstverlener snel gevolgen kan hebben voor andere financiële instellingen, winkels en geldautomaten. Ook stroom- of internetuitval kan betalingen onmogelijk maken zonder dat banksystemen zelf defect zijn.

DNB gebruikt de lessen om de samenwerking en weerbaarheid van de sector te verbeteren. Openbare informatie bevat geen concrete technische zwakke plekken.

De oefening is geen reden om geld massaal op te nemen of grote hoeveelheden contant geld op te slaan. DNB adviseert huishoudens wel al langer om rustig voorbereid te zijn met een beperkte hoeveelheid contant geld voor noodzakelijke uitgaven en meerdere betaalmogelijkheden. Omdat betalingsverkeer vitale infrastructuur is, kan langdurige uitval gevolgen hebben voor boodschappen, brandstof, medicijnen, salarissen en de bedrijfsvoering.