Bakken belastinggeld over de balk gesmeten bij inefficiënte uitkoop veeboeren

In dit artikel:

Een gezamenlijke inventarisatie van NRC, Follow The Money en Omroep Gelderland toont dat de opkoopregelingen voor veehouderijen inefficiënt en duur waren. Omdat deelname vrijwillig was, werden niet primair de bedrijven aangepakt die het meest bijdragen aan stikstofdepositie; daardoor gaf de overheid volgens de berekening ongeveer 1,5 miljard euro meer uit dan nodig. De onderzoekers stellen dat dezelfde netto-reductie in natuurstikstof (ongeveer 33 mol, circa 14 gram per hectare per jaar) bereikt had kunnen worden door een relatief kleine groep van circa 130 grootste piekbelasters uit te kopen, in plaats van ruim zevenhonderd bedrijven — een veel goedkoper scenario van ruim 325 miljoen euro. De prijs per gereduceerde gram stikstof varieerde sterk: van ongeveer €0,60 tot bijna €200. Regeringen hebben consequent gekozen voor vrijwillige maatregelen en niet voor onteigening; hoogleraar Jacques Sluysmans karakteriseert dat als “niet doeltreffend, maar hopen op het beste”. Als gevolg blijft Nederland vastzitten in het stikstofprobleem en verslechtert de natuur; onderzoek waarschuwt dat uitstel jaarlijks tot circa €15 miljard welvaartsverlies leidt.