Baat het niet, dan schaadt het wel

In dit artikel:

De zogeheten ‘total body scan’ wint aan populariteit: mensen zoeken vroegtijdige zekerheid over hun gezondheid en laten zich compleet doorlichten met bloedonderzoeken en beeldvorming. In het artikel staat een 55‑jarige succesvolle zakenman centraal die bij een polikliniek aanklopt voor een allesomvattende check-up—laboratoriumonderzoek en scans van top tot teen—om er zeker van te zijn dat er niets ‘onder de leden’ zit.

De auteur waarschuwt dat deze brede screening vaak meer schade dan voordeel oplevert: veel onderzoeken geven incidentele afwijkingen of valse positieven, wat kan leiden tot onnodige vervolgonderzoeken, behandelingen, blootstelling aan straling, financiële kosten en vooral veel zorgen bij patiënten. Medische richtlijnen adviseren meestal gerichte, op risico gebaseerde screenings en benadrukken gedeelde besluitvorming in plaats van routinematige totaalchecks zonder duidelijke indicatie.

Praktische aanbevelingen in de context van dit debat zijn om eerst met de huisarts te bespreken welke onderzoeken zinvol zijn, wat de mogelijke nadelen en vervolgstappen zijn, en om te kiezen voor evidence‑based screeningsprogramma’s in plaats van bredere commerciële pakketten. De kernboodschap: begrip en geruststelling zijn begrijpelijk, maar een volledige body scan is niet automatisch beter en kan zowel valse hoop als onnodige angst veroorzaken.