Avondmensen gaan cognitief sneller achteruit dan ochtendmensen: 'Houd rekening met hen'

In dit artikel:

Onderzoekers van het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG), onder leiding van Ana Wenzler, hebben vastgesteld dat mensen die laat op de avond actief zijn, zogenaamde avondmensen, cognitief sneller achteruitgaan dan ochtendmensen. Dit onderzoek maakte deel uit van het Bird-NL-project, een landelijke studie gericht op het voorkomen van dementie. Wenzler analyseerde slaapritmes van deelnemers variërend van extreem vroege tot extreem late slapers en vergeleek hun cognitieve functies nu en tien jaar terug. Uit de resultaten blijkt dat slechte levensgewoonten, zoals roken, drinken en weinig bewegen—die vaker voorkomen bij avondmensen—voor ongeveer 25 procent bijdragen aan het risico op cognitieve achteruitgang.

Het verschil in cognitieve achteruitgang was vooral zichtbaar bij hoger opgeleide personen, die vaak vroeg moeten beginnen met werken ondanks hun avondritme, wat leidt tot slaaptekort en onvoldoende hersenrust. Lager opgeleide mensen, met werk in bijvoorbeeld de horeca of nachtdiensten, kunnen hun slaapritme vaker aanpassen, waardoor dit effect minder sterk is. De onderzoekers adviseren werkgevers om meer rekening te houden met avondmensen door flexibele werktijden aan te bieden, bijvoorbeeld later starten.

Hoewel het aanpassen van het natuurlijke slaapritme mogelijk is, waarschuwt Wenzler dat het lichaam tijd nodig heeft om melatonine aan te maken en dat het 'tegenwerken' van het biologische ritme niet wordt aanbevolen. Momenteel onderzoekt het team of avondmensen ook daadwerkelijk een verhoogde kans op dementie hebben, wat nog niet definitief is vastgesteld. Het doel is om op basis van deze inzichten betere adviezen te ontwikkelen om dementie te voorkomen.