Automobilist en trucker grootste inkomstenbron energiebelasting Nederlandse schatkist

In dit artikel:

In 2024 betaalden Nederlanders via energie- en brandstofheffingen ruim 26,5 miljard euro aan de staatskas, blijkt uit cijfers van het CBS die dinsdag zijn gepubliceerd. Een groot deel van die opbrengst komt van automobilisten: iets meer dan 60% van de opbrengsten uit wegvervoer komt uit accijnzen op motorbrandstoffen, bpm en motorrijtuigenbelasting (inclusief btw op accijnzen ongeveer 63%). Ongeveer 20% van de totale energie-inkomsten is afkomstig van de energiebelasting op elektriciteit en aardgas.

Tegelijkertijd gaf de overheid vorig jaar circa 4,4 miljard euro uit aan maatregelen voor energiebesparing en hernieuwbare energie. Volgens het CBS loopt de financiële balans scheef: via vrijstellingen en kortingen — zoals de aansluitingskorting op de energierekening, vrijgegeven CO2-emissierechten en steun voor het energieprijsplafond — mist de staat jaarlijks naar schatting zo’n 7,5 miljard euro aan potentiële energiebelastingopbrengst, meer dan de directe uitgaven voor de transitie.

Lokale overheden ontvingen sinds 2019 via rijksuitkeringen fors meer middelen voor de energietransitie (van nul naar circa 600 miljoen euro in 2024). Het CBS waarschuwt dat elektrificatie, energiebesparing en schone energie de belastingbasis onder druk zetten: naarmate brandstofverbruik en gas/verbruik dalen, ontstaan structurele inkomstenproblemen voor de rijksbegroting, wat beleidskeuzes over nieuwe heffingen of financieringsbronnen noodzakelijk maakt.