'Autisme? Ik? Maar ik heb werk, een gezin, vrienden': toch kreeg Maaike deze diagnose
In dit artikel:
Maaike kreeg door de jaren heen allerlei etiketten: koud, arrogant, ongezellig, onpeilbaar. Hoewel ze hard probeerde te voldoen aan sociale verwachtingen, bleef het gevoel dat ze faalde. Een gesprek met een vriendin zo’n zes jaar geleden, waarin meerdere van die labels ineens ter sprake kwamen, zette haar aan het denken. Ze herkende zichzelf in die beschrijvingen — bijvoorbeeld in het vergeten van verjaardagen en het zelden uit zichzelf opnemen van contact — en vroeg in een sessie bij de psycholoog half grappend of het autisme kon zijn. Toen een online test hoog scoorde, begon ze een formeel diagnostisch traject. Dat was zwaar en confronterend; de uitslag kwam uiteindelijk per mail binnen: "Yup, je bent autistisch. Groetjes," herinnert ze zich.
De diagnose bracht een mengeling van opluchting en rouw. Eindelijk viel er een naam op de puzzelstukjes van haar leven en werd duidelijk waarom ze zich altijd anders had gevoeld. Tegelijkertijd was er verdriet dat die verklaring zo laat kwam: als ze het eerder had geweten, had ze zichzelf mogelijk minder streng bejegend en sneller passende manieren gevonden om te leven. Al vóór de diagnose had Maaike haar leven al aangepast: verjaardagen liet ze al zo’n tien jaar links liggen, avond- en weekendafspraken mijdend en haar kantoordagen beperkt omdat veel sociaal contact haar uitputte.
Met de erkenning van autisme veranderde haar zelfbeeld. Ze is milder geworden voor zichzelf en hoeft niet meer voortdurend een sociaal masker op te houden. Waar ze vroeger probeerde als een rond blokje in een ronde wereld te passen, ziet ze zichzelf nu als een vierkantje dat best mag zijn wie het is. Ze benadrukt dat haar autisme ook sterke kanten heeft: snelle patroonherkenning, creatief denken en het vermogen verbanden te leggen — kwaliteiten die haar nu helpen in haar werk als communicatiestrateeg. Wat zij eerder als bijna paranormale intuïtie ervoer — bijvoorbeeld het ‘aankomen’ van maatschappelijke veranderingen of het hartinfarct van haar vader — duidt ze nu als een gevolg van logisch redeneren en scherp waarnemen.
Maaike wil met haar boek Daar is een woord voor herkenning bieden aan anderen en pleiten voor een opener, minder oordelende samenleving. Ze vindt het belangrijk dat autisme niet blijft hangen in stereotype beelden van Rain Man; het is een spectrum en uit zich bij iedereen anders. Sommige mensen met autisme zijn juist sociaal, anderen hebben weer andere talenten dan zij. Haar hoop is dat mensen nieuwsgieriger en minder veroordelend worden, zodat verschillen — het ‘vierkantje’ naast het ‘rondje’ — kunnen bestaan zonder dat daar direct negatieve conclusies aan worden verbonden. Het boek is nu verkrijgbaar.