Augustus en september worden maanden van de waarheid voor het kabinet-Jetten

In dit artikel:

Het kabinet-Jetten begint in augustus aan overleg met zes oppositiepartijen over de Rijksbegroting voor volgend jaar. Uiterlijk op 1 september moet die naar de Raad van State; Prinsjesdag volgt op 15 september. Het kabinet krijgt op 14 augustus, na de publicatie van de economische ramingen van het Centraal Planbureau, zicht op de beschikbare financiële ruimte.

De coalitie van D66, VVD en CDA beschikt niet over een meerderheid: in de Tweede Kamer ontbreken tien zetels en in de Eerste Kamer zestien. Premier Rob Jetten wil daarom vóór het einde van augustus voldoende steun organiseren. De coalitie heeft nog geen vaste voorkeur voor bepaalde oppositiepartijen. Eerdere voorstellen kregen steun uit verschillende politieke hoeken: het stikstofbeleid van Pro en asielmaatregelen van rechtse partijen.

Het kabinet kan er ook voor kiezen de begroting zonder vooraf gemaakte afspraken in te dienen en tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen op steun te onderhandelen. Begrotingen worden doorgaans niet weggestemd, maar voor een minderheidskabinet is deze aanpak onzeker omdat er weinig recente ervaring mee is.

Daarnaast staan arbeidsmarktmaatregelen uit het coalitieakkoord onder druk. Hoewel een verhoging van de pensioenleeftijd is geschrapt, blijven plannen voor de WW en WIA omstreden bij vakbonden. Voor september zijn stakingen aangekondigd bij onder meer de overheid, havens en het openbaar vervoer. Een sociaal akkoord lijkt daardoor voorlopig niet haalbaar.

De begroting bevat ook een verhoging van het eigen risico met 60 euro per jaar, die ruim 1 miljard euro moet opleveren. Als daarvoor geen meerderheid komt, moet het kabinet elders bezuinigen of extra inkomsten zoeken. Een voorstel van minister Hans Vijlbrief om de vermogensbelasting te verhogen stuit bovendien op verzet van minister Eelco Heinen en de VVD. Jetten moet dus zowel oppositiesteun vinden als de eensgezindheid binnen de coalitie bewaken.