Asteroïde ontdekt die met recordsnelheid om haar as draait: "Dit hadden we nog niet gezien"

In dit artikel:

Astronomen hebben een uitzonderlijk snel ronddraaiende asteroïde ontdekt: 2025 MN45 draait in slechts 113 seconden (1,88 minuut) om haar as en heeft een geschatte diameter van ongeveer 710 meter — een nieuw record voor een object groter dan 500 meter. De vondst werd gedaan met het Vera C. Rubin-observatorium op Cerro Pachón in Chili, dat al jaren de nachtelijke hemel systematisch fotografeert, en de resultaten werden besproken tijdens een bijeenkomst van de American Astronomical Society.

Een rotatietijd van ruim anderhalve minuut is in astronomische termen extreem snel voor zo'n groot object; eerder bekende snelle roterende asteroïden van vergelijkbare grootte draaiden nog in tientallen minuten tot een uur. Zulke hoge spinsnelheden wijzen erop dat 2025 MN45 uit stevig, samenhangend rotsgesteente moet bestaan in plaats van uit een losse puinhoop, want anders zouden de centrifugale krachten het object uiteenrijten. Onderzoekers denken dat het fragment mogelijk is ontstaan na een enorme, hete botsing vroeg in de geschiedenis van het zonnestelsel, waarbij materiaal smolt en later weer stolling vertoonde. Zoals astronoom Sarah Greenstreet samenvatte: "Dit hadden we nog niet gezien."

Rotatiesnelheden zijn wetenschappelijk waardevol omdat ze directe aanwijzingen geven over de interne sterkte, samenstelling en botsingsgeschiedenis van asteroïden. Rubin heeft inmiddels meerdere snel draaiende exemplaren gevonden — volgens Greenstreet zestiën — en zulke bevindingen helpen bij het onderscheid tussen compacte rotslichamen en losse puinophopingen (die doorgaans niet sneller dan ~2,2 uur mogen roteren zonder uiteen te vallen). Naast botsingen kunnen ook niet-gravitationele effecten zoals de YORP-torst (veroorzaakt door zonne-straling) de spins van kleine lichamen geleidelijk veranderen; dat is relevante context bij het verklaren van extreme rotaties.

Kort samengevat: 2025 MN45 is een zeldzaam en snel draaiend, relatief groot rotsblok ontdekt door het Rubin-observatorium, waarvan de spin belangrijke inzichten levert in de interne structuur en ontstaansgeschiedenis van asteroïden.