Asielminister grijpt met spoed in op Syrië-vluchten wegens migratie- en frauderisico

In dit artikel:

Nederland scherpt de controle aan op reizigers die rechtstreeks van Damascus naar Schiphol vliegen. Asielminister Bart van den Brink (CDA) heeft de Syrische hoofdstad toegevoegd aan de lijst van luchthavens waarvoor een afschriftplicht geldt. Sindsdien moeten luchtvaartmaatschappijen van reizigers zonder Nederlands paspoort een kopie van hun gebruikte reisdocument maken en die aan de grensbewaking verstrekken.

De maatregel volgt op signalen van de Koninklijke Marechaussee en de IND over een verhoogd risico op illegale migratie en fraude met identiteits- en reisdocumenten. Syrian Airlines begon op 2 juli met meerdere directe vluchten per week tussen Damascus en Schiphol, uitgevoerd met een gehuurd toestel. Van den Brink besloot niet te wachten op de reguliere halfjaarlijkse herziening van de risicolijst en sloeg ook de gebruikelijke invoeringstermijn van twee maanden over. De regeling werd op 5 oktober ondertekend, negen dagen later gepubliceerd en trad vervolgens in werking.

Luchtvaartmaatschappijen die de afschriftplicht niet naleven, kunnen volgens de OM-richtlijn boetes krijgen van 4.200 euro per vreemdeling, oplopend tot 8.000 euro bij herhaling. De regeling vermeldt niet hoeveel reizigers met problematische documenten sinds juli via Damascus zijn aangekomen.

De timing roept vragen op, omdat Van den Brink op 24 juni, kort voor de start van de verbinding, samen met minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen Damascus bezocht. Zij spraken daar onder meer over terugkeer van Syriërs en mogelijke nieuwe afspraken met de Syrische autoriteiten. Er is geen bewijs dat de directe vliegroute of de latere fraudezorgen tijdens dat bezoek zijn besproken. Kwetsbaarheid van Syrische documenten was al eerder bekend: een ambtsbericht uit maart meldde dat in Syrië veel valse, vervalste en frauduleus verkregen documenten circuleren. De toestemming voor de vliegroute valt echter onder de luchtvaartautoriteiten, niet onder de asielminister.