Asieldemonstraties: gaat het kabinet gemeenten dwingen tot asielopvang?
In dit artikel:
Het kabinet en vertegenwoordigers van gemeenten hebben afgesproken dat Rijk en lokaal bestuur openlijk de rellen en ongeregeldheden rond de komst van spoednoodopvangplekken zullen veroordelen en dat het kabinet zich onvoorwaardelijk achter de Spreidingswet schaart. Gemeenten hadden eerder in een brandbrief om steun en snelle maatregelen gevraagd; na een overleg gisteravond voelen zij die steun nu wel.
Als concrete maatregel introduceert het kabinet zogenoemde vliegende teams: ambtenaren van het Rijk en grote gemeenten met ervaring in het opzetten van noodopvang en in communicatie richting bewoners. Deze teams moeten kleinere gemeenten die bereid zijn opvanglocaties beschikbaar te stellen praktisch en communicatief bijstaan; aantal en inzetplaatsen worden nog uitgewerkt.
Premier Rob Jetten kreeg kritiek omdat hij tijdens de onrust — onder meer in Loosdrecht — op een eerder gepland bezoek aan de Caribische delen van het koninkrijk was. Jetten zegt dat hij op afstand contact hield en via social media updates gaf, maar zijn afwezigheid werd door sommigen als onhandig ervaren.
De Spreidingswet is momenteel van kracht: het kabinet vraagt alle gemeenten mee te werken aan verdeling van asielzoekers over het land en kan gemeenten in uiterste gevallen dwingen opvang te regelen. Een handhaving door de minister kan dit jaar bij enkele gemeenten plaatsvinden. Rechts-populistische partijen noemen die dwang ondemocratisch en willen de wet afschaffen, maar daar is op dit moment geen parlementaire meerderheid voor; binnen de coalitie leeft wel terughoudendheid, met name bij de VVD. Het kabinet houdt vast aan de wet 'voorlopig', totdat het aantal asielzoekers substantieel daalt.
Achtergrond is een tekort aan opvangplaatsen: minister Bart van den Brink riep eind maart gemeenten op spoednoodopvangplekken te realiseren, op basis van vrijwilligheid zoals in Loosdrecht. De geplande opvang daar leidde tot grote lokale onrust, wat de recente politieke en bestuurlijke spanningen heeft aangewakkerd.