Asieldeal onder dwang van Van den Brink: Katwijk vangt 105 asielzoekers op en Lisse huisvest in ruil 18 statushouders van Katwijk

In dit artikel:

Gemeenten sluiten steeds vaker afspraken om aan de landelijke opgave voor asielopvang en de huisvesting van statushouders te voldoen. Volgens het artikel nemen Katwijk en Lisse daarbij een opvallende ruilconstructie: Katwijk draagt 105 verplichte opvangplekken over aan Lisse, terwijl Lisse achttien statushouders uit Katwijk in sociale huurwoningen huisvest. Katwijk heeft al een asielzoekerscentrum met ongeveer 600 plaatsen; Lisse beschikt volgens de betrokken gemeenten over relatief veel sociale huurwoningen.

De afspraken worden gemaakt tegen de achtergrond van de Spreidingswet. Provincies moeten uiterlijk 1 december hun plannen indienen, waardoor gemeenten onder tijdsdruk staan om opvangcapaciteit onderling te verdelen. Ook elders ontstaan vergelijkbare constructies. Asten en Someren openen in december gezamenlijk opvang voor 204 asielzoekers. In het Gelderse rivierengebied neemt Maasdriel de opvang van alleenstaande minderjarige vreemdelingen voor meerdere gemeenten over, in ruil voor het verschuiven van andere opvangverplichtingen. Teylingen maakt volgens het artikel soortgelijke afspraken over minderjarige asielzoekers en statushouders.

De auteur stelt dat zulke deals de schaarse sociale huurwoningen verder weghouden van lokale woningzoekenden, zoals starters, ouderen en mensen met een laag inkomen. Gemeentebesturen presenteren de samenwerking als een praktische oplossing, maar critici vrezen dat gemeenteraden en inwoners daardoor minder invloed hebben op de verdeling van woningen en opvang.

De omvang van het probleem wordt geïllustreerd met landelijke cijfers: ongeveer 17.000 statushouders verblijven volgens de aangehaalde overheidsgegevens nog in COA-opvang in afwachting van een woning; circa 12.000 van hen wachten al langer dan veertien weken. Tegelijk heeft de minister gemeenten gevraagd om 7.450 extra opvangplekken te realiseren. Volgens de auteur vergroot dit de druk op zowel de opvang als de woningmarkt, omdat iedere woning maar één keer kan worden toegewezen.

Het artikel is uitgesproken kritisch over het kabinet, de Spreidingswet en de betrokken bestuurders. Het betoogt dat gemeenten worden gedwongen opvangplaatsen en woningen tegen elkaar uit te ruilen en dat vooral lokale woningzoekenden daarvan de gevolgen ondervinden. Als oplossing pleit de auteur voor het schrappen van de Spreidingswet, het beëindigen van voorrang en woningruil voor statushouders en een veel strenger asielbeleid.