Zo groeide asielopvang uit tot een op hol geslagen miljardencircus: toch zijn er wel degelijk oplossingen

In dit artikel:

Op meerdere plekken in Nederland — recentelijk Loosdrecht en Ooij — escaleert onrust rond de opvang van asielzoekers. De kern van het probleem is niet nieuw: al jaren functioneert het systeem grotendeels met noodoplossingen. Het COA moet voortdurend plekken zoeken en soms op korte termijn locaties aanwijzen, wat bij bewoners het gevoel oproept van een overrompeling. Gemeenten voelen zich vaak overvallen, inwoners reageren geïrriteerd of bang, en politiek Den Haag komt in dit plaatje te weinig daadkrachtig over.

De spanningen ontstaan doordat de structurele capaciteit ontbreekt en de opvang daarom op ad hoc-locaties en tijdelijke maatwerkoplossingen leunt. Daarbij speelt de zogenaamde “overvaltactiek” van het COA mee: plaatsingen worden soms plots aangekondigd om snel aan behoefte te voldoen, wat het draagvlak onder lokale gemeenschappen ondermijnt. Tegelijk is de Spreidingswet — bedoeld om opvang eerlijk over gemeenten te verdelen — niet altijd afdoende om problemen te voorkomen.

Bestuurders en betrokkenen zoeken uitwegen: betere afstemming tussen rijk, COA en gemeenten; minder verrassende plaatsingspraktijken; investeren in meer structurele opvangcapaciteit; en scherpere regie vanuit de landelijke overheid om snelle noodmaatregelen te vervangen door duurzame oplossingen. Ook worden communicatiestrategie en inzet van financiële prikkels voor gemeenten genoemd als manieren om lokaal draagvlak te vergroten. Zonder zulke veranderingen blijft de opvangketen kwetsbaar voor nieuwe incidenten.