Asielaanvragen stijgen in Nederland terwijl Europa daling ziet

In dit artikel:

Nederland wijkt in 2026 voorlopig af van de Europese daling van het aantal asielaanvragen. In de eerste zeven maanden registreerde Nederland 13.855 eerste aanvragen, 16,5 procent meer dan een jaar eerder. In de EU daalde het aantal juist met ruim 23 procent, terwijl Duitsland een afname van meer dan 39 procent zag. Het Nederlandse aandeel in de Europese instroom steeg daardoor van ongeveer 3 naar 4,6 procent.

Volgens de IND kwamen tussen januari en september 31.203 aanvragen binnen, bijna 4 procent meer dan in dezelfde periode van 2025. Dat totaal omvat ook herhaalde aanvragen en nareizende gezinsleden. De groei vond vooral in de eerste vijf maanden plaats: in juli, augustus en september lag de instroom lager dan een jaar eerder. In september werden 3.041 aanvragen geregistreerd, bijna 30 procent minder dan in september 2025. Ook het aantal nareizigers daalde sterk, van 1.860 in maart naar 845 in september. In totaal kwamen tot en met september 12.135 nareizigers, van wie ongeveer driekwart Syriërs.

De samenstelling van de instroom veranderde. Eritreeërs vormden in september de grootste groep eerste aanvragers, met 213 aanvragen, gevolgd door Algerijnen met 192. Ook uit Soedan en Somalië kwamen meer aanvragen. Deze nationaliteiten zijn eveneens prominent onder migranten die via de Middellandse Zee Italië bereiken, maar er zijn geen cijfers waaruit blijkt hoeveel van hen doorreizen naar Nederland. Italiaanse terugname speelt bovendien een rol in de Europese afspraken over welk land een asielprocedure moet behandelen.

Het aantal alleenstaande minderjarige asielzoekers steeg in september naar 272, vooral door jongeren uit Eritrea en Somalië. Over de eerste negen maanden lag dit aantal met 1.518 echter 39 procent lager dan een jaar eerder.

Verder registreerde de IND 2.546 eerste aanvragen van mensen met een onbekende nationaliteit. Volgens eerder door minister Van den Brink beantwoorde Kamervragen bestaat deze groep grotendeels uit Palestijnen; veel van hen hadden al bescherming in Griekenland. Terugsturen is juridisch niet eenvoudig vanwege de omstandigheden daar. De Raad van State heeft hierover vragen gesteld aan het EU-Hof, waardoor rechtszaken voorlopig zijn aangehouden.

In de EU, Noorwegen en Zwitserland samen daalde het aantal aanvragen in de eerste helft van 2026 naar het laagste niveau sinds 2021. Waarom Nederland tegen die trend ingaat, blijkt niet uit de cijfers. De komende maandcijfers moeten uitwijzen of dat verschil aanhoudt.