Asbest in speelzand: hoe zorgelijk is dat?

In dit artikel:

Onderzoek van het Algemeen Dagblad wees begin deze maand uit dat in mineraal speelzand dat binnenshuis wordt gebruikt (bij zandtafels, knutselsets en creatieve speeltafels) asbest is aangetroffen. Van twaalf onderzochte producten bleek de helft besmet; laboratoria hebben ondertussen in minstens 25 monsters asbest gevonden. Het gaat niet om traditioneel zandbakzand, maar om speciaal speelzand dat online en bij winkels als Top1Toys, Amazon en AliExpress wordt verkocht.

De aangetroffen stof betreft niet-hechtgebonden tremoliet, een asbestsoort die gevaarlijker wordt beschouwd dan de veel voorkomende “witte” asbest; bij langdurige inademing kunnen vezels leiden tot ernstige ziekten zoals longkanker en mesothelioom. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) onderzoekt nu rond negentig monsters en verwacht binnen enkele weken meer duidelijkheid over de omvang en de gezondheidsrisico’s, die afhangen van de mate van blootstelling.

Tot die tijd adviseren de NVWA en de Brancheorganisatie Maatschappelijke Kinderopvang (BMK) het speelzand niet te gebruiken. Wie het zand thuis heeft, kan het weggooien, maar dan eerst nat maken zodat vezels minder snel vrijkomen en het vervolgens dubbel inpakken in twee stevige zakken. Aangestuurde gemeenten of afvalinzamelaars moeten worden geraadpleegd, omdat het materiaal niet in de gewone huisvuilbak mag. De BMK raadt ook af nieuw mineraal speelzand te kopen totdat de NVWA-uitslagen er zijn.

Het besmette zand ligt voorlopig nog gewoon in de winkelrekken; de staatssecretaris wacht op de NVWA-resultaten voordat er aanvullende maatregelen worden genomen. In België zijn winkels het speelzand al uit de schappen gaan halen.