Arts waarschuwt leerlingen De Swaef voor vapen: Die rommel krijg je niet meer weg

In dit artikel:

Arts en gastdocent Emma van Herwijnen (28) van het Sophia Kinderziekenhuis gaf in maart een les op Beroepencollege De Swaef (Scholengroep Driestar‑Wartburg) om leerlingen te waarschuwen voor de gevaren van vapen. Ze is woedend over de rol van de tabaksindustrie en wil voorkomen dat jongeren haar toekomstige patiënten worden: “De tabaksindustrie probeert jullie zo jong mogelijk verslaafd te maken.” Van Herwijnen ziet steeds meer kinderen met longproblemen door roken, vapen of meeroken; soms zijn het tieners, soms peuters met ernstige astmaklachten.

Wat leerlingen te horen kregen
- Nicotine en verslaving: elektronische sigaretten bevatten grote hoeveelheden nicotine. Volgens Van Herwijnen komt in een kleine vape (circa 600 trekjes) evenveel nicotine voor als in twee pakjes sigaretten; een grote vape (tot 15.000 trekjes) kan gelijkstaan aan zo’n twintig pakjes. Nicotine werkt zeer verslavend en bereikt binnen seconden de hersenen.
- Schadelijke stoffen: naast nicotine zitten in vapes vaak zware metalen zoals nikkel, tin en lood, die schadelijk zijn voor het lichaam.
- Smaakstoffen: hoewel smaakjes in vapes in Nederland niet meer verkocht mogen worden, zijn ze via de grens en sociale media nog wel te krijgen. Die smaakstoffen kunnen een kleverig laagje in de longen vormen dat de ademhaling belemmert; volgens Van Herwijnen verdwijnt dat “prut” nooit helemaal, ook al neemt benauwdheid af na stoppen.
- Gezondheidsklachten bij jongeren: leerlingen in de klas deelden voorbeelden van chronische keelpijn, concentratie‑ en geheugenverlies, slecht uithoudingsvermogen, gele tanden en hartkloppingen. Van Herwijnen bevestigt dat veel jongeren met hartkloppingen binnenkomen en dat roken/vapen het risico op ernstige hartklachten verhoogt.

Speciale producten en effecten op ongeborenen
- Gamevapes of smartvapes koppelen gamen en vapen en dwingen soms tot bepaalde aantallen “trekjes” om verder te spelen, wat jongeren extra manipuleert.
- Kinderen van zwangere vrouwen die vapen hebben vaak groeiachterstand in de baarmoeder, een te hoge hartslag en kunnen nicotineverslaafd ter wereld komen door overdracht via de navelstreng.

Achtergrond en economische prikkels
Van Herwijnen benadrukte ook de winstmotivatie van de industrie: tabaksbedrijven halen enorme omzet; een groot deel daarvan komt wereldwijd van jongere gebruikers. Dat doelbewuste richten op jongeren — zo legt ze uit — verklaart de slimme marketingtrucs en de beschikbaarheid van verleidelijke producten.

Persoonlijke verhalen en waarschuwingen
De les toonde filmpjes van jongeren die eigen verslavingen en financiële schade beschreven, en van kankerpatiënten die waarschuwen voor de langdurige gevolgen van roken en vapen. Van Herwijnen raadde aan vooral niet te geloven dat vapen “minder erg” is; volgens haar kan vapen verslavender zijn dan roken en zeker even schadelijk.

Kortom: de gastles schetste vapen niet als onschuldige trend maar als een door de industrie aangewakkerd gezondheidsprobleem met directe effecten op longen, hart, hersenen en ongeboren kinderen. Van Herwijnen pleit voor bewustwording onder jongeren en ouderlijk ingrijpen om verdere schade te voorkomen.