Armste EU-land Bulgarije gedwongen in de euro-dwangbuis: Een recept voor prijsstijgingen en chaos?

vrijdag, 2 januari 2026 (11:06) - Dagelijkse Standaard

In dit artikel:

Op 1 januari 2026 heeft Bulgarije officieel de euro ingevoerd en daarmee de nationale munteenheid, de lev, losgelaten. Europese leiders zoals Ursula von der Leyen en ECB‑voorzitter Christine Lagarde begroetten de stap als een verdere verankering van Bulgarije in de EU; in Bulgarije zelf ligt de reactie echter veel gemengder. Ongeveer 45 procent van de bevolking was tegen invoering en in Sofia braken duizenden demonstranten uit protest uit.

De regering en pro‑EU‑kamp benadrukken voordelen zoals makkelijker grensoverschrijdend betalingsverkeer en lagere wisselkosten voor handel en toerisme. Tegenstanders vrezen vooral prijsstijgingen en verlies van monetaire zelfstandigheid: met een gemiddeld bruto‑inkomen rond €1.300 vrezen veel Bulgaren dat de overgang hun koopkracht zal aantasten. Kritiek wordt ondersteund door voorbeelden uit eerdere eurolanden (onder andere Kroatië), waar prijsstijgingen en controverse over afrondingen leidden tot spanningen.

Bulgarije heeft de lev de laatste jaren al strak aan de euro gekoppeld, maar met de juridische overgang naar de euroverlening gaat de beleidsruimte definitief naar de Europese Centrale Bank in Frankfurt. De regering probeert maatschappelijke onrust te temperen door dagelijks de prijzen van 101 basisproducten te publiceren en een kleine symbolische aanpassing: op nieuwe biljetten komt de Cyrillische aanduiding "EBPO". Veel critici zien dat echter als onvoldoende, omdat beslissingen over rentebeleid en geldhoeveelheid buiten Bulgarije genomen zullen worden.

De invoering speelt zich af tegen de achtergrond van langdurige politieke instabiliteit: in vier jaar tijd vonden zeven algemene verkiezingen plaats en de regering trad in november 2025 af na massale protesten tegen een omstreden begroting en belastingverhogingen. Die instabiliteit en vrees voor politieke beïnvloeding — onder andere zorgen over pro‑Russische stromingen zoals de partij Heropleving — worden door voorstanders van de euro gebruikt als argument voor de stap naar het Westen.

De publicatie bevat sterke eurosceptische en politiek‑ideologische commentaren en oproepen tot steun aan conservatieve media en organisaties, inclusief verzoeken om donaties. Feitelijk is Bulgarije nu het 21e eurolid, maar of de invoering op korte termijn voordelen oplevert voor brede lagen van de bevolking of juist leidt tot hogere prijzen en verlies van beleidsautonomie, blijft onderwerp van felle discussie en maatschappelijke onrust.