Armoede in Nederland neemt toe

vrijdag, 9 januari 2026 (07:33) - Indepen

In dit artikel:

Nieuwe CBS‑cijfers (gepubliceerd december 2025) laten zien dat armoede in Nederland na vijf jaar daling opnieuw toeneemt. Volgens het rapport "Leven in armoede 2025" waren er in 2024 551.000 mensen arm — 3,1% van de bevolking, tegen 2,7% in 2023. Opvallend is dat ongeveer de helft van de mensen die onder de armoedegrens leeft wel werkt; 29% zit in de bijstand. Zzp’ers vormen een grote en kwetsbare groep binnen de armoede‑statistieken.

Het CBS heeft samen met het Nibud een nieuwe rekenmethode ontwikkeld die eerst vaste lasten (zoals wonen en energie) in mindering brengt op het inkomen en vervolgens kijkt of er voldoende overblijft voor basisbehoeften. Als dat niet zo is, wordt iemand als arm aangemerkt. Nibud‑interimdirecteur Van Horssen wijst erop dat het stopzetten van de energietoeslag veel mensen extra in financiële problemen heeft gebracht en dat Nederlanders "ontzettend afhankelijk geworden [zijn] van toeslagen"; volgens haar is er behoefte aan stabieler inkomen als basis.

De definitie van armoede volgens het CBS houdt rekening met woonlasten, energiekosten, zorgverzekering en eigen risico; spaargeld telt mee, een eigen huis niet. In 2024 lag de armoedegrens voor een alleenstaande rond netto €1.600 per maand, voor een paar €2.145. Naast de groep onder de grens zit er een substantieel aantal mensen net erboven: ruim 1,1 miljoen Nederlanders (6,4%) vallen in de categorie bijna‑arm. Samengenomen leeft ongeveer 9,5% van de bevolking in armoede of bijna‑armoede. Bij kinderen tot 18 jaar gaat het om 245.000 bijna‑arme (7,5%) en 93.000 arme kinderen (2,8%): gemiddeld zitten in een klas van 30 leerlingen circa drie kinderen met armoede of bijna‑armoede.

Beleidswijzigingen die de druk kunnen verhogen zijn zichtbaar: de energietoeslag werd teruggedraaid en de zelfstandigenaftrek wordt in 2026 fors verlaagd, wat de financiële positie van zzp’ers verder kan verslechteren.

Internationaal verschillen de cijfers door andere meetmethodes. Eurostat rapporteerde voor 2024 dat 93,3 miljoen mensen in de EU (21% van de bevolking) op of onder de armoedegrens leven; volgens de EU‑methode lag Nederland op ongeveer 12%, hoger dan de CBS‑uitkomst. Het artikel koppelt bovendien factoren als EU‑bijdragen, klimaatbeleid (hogere energiekosten) en nalevingskosten van regelgeving aan stijgende kosten voor huishoudens en mkb, en suggereert dat deze factoren de ruimte voor nationale sociale uitgaven en koopkracht onder druk zetten.

Kort: de nieuwe CBS/Nibud‑meting toont dat armoede in Nederland weer toeneemt, veelal onder werkenden en zzp’ers, en dat beleidskeuzes — zowel nationaal (toeslagen, fiscale regels) als Europees (klimaat- en regelgeving, bijdragen) — bijdragen aan de financiële kwetsbaarheid van grote groepen.