Armenië krijgt bijna 50 Europese leiders op bezoek, Rusland noemt dit een provocatie
In dit artikel:
In Jerevan verzamelen zich maandag en dinsdag tientallen Europese leiders voor twee belangrijke ontmoetingen: de informele top van de Europese Politieke Gemeenschap (EPG) en een dag later een bijeenkomst tussen EU-leiders en premier Nikol Pashinyan. Aan de EPG-top nemen volgens berichtgeving 48 Europese regeringsleiders deel; daarnaast is er voor het eerst sterke Canadese betrokkenheid en deelname van onder anderen de Nederlandse regering. President Emmanuel Macron, die de EPG in 2022 initieerde, ziet de samenkomst als een bewijs van Europa’s geopolitieke ambitie.
Doel van de bijeenkomsten is Armenië moreel en politiek te steunen, eenheid te tonen en de banden met de EU aan te halen. Brussel heeft concrete voorstellen gedaan: 270 miljoen euro financiële steun, versoepeling van visumregels, een civiele EU-missie tegen hybride dreigingen en cyberaanvallen, en 30 miljoen euro voor verbetering van Armeense militaire logistiek. Armenië heeft recent een wet aangenomen die het mogelijk maakt om EU-lidmaatschap aan te vragen.
De top komt op een gevoelig moment: premier Pashinyan bereidt zich voor op parlementsverkiezingen op 7 juni en zoekt afstand van de invloed van Rusland, dat ondanks een veiligheidsovereenkomst weinig steun bood tijdens conflicten met Azerbeidzjan. De Amerikaanse vice-president bracht eerder dit jaar ook al een historisch bezoek aan Jerevan, wat de toenemende aandacht van westerse grootmachten illustreert.
Kremlin reageerde afwijzend en noemde de bijeenkomsten een provocatie; president Poetin waarschuwde dat Armenië niet tegelijk de Euraziatische Economische Unie kan omarmen en zich intensiever aan de EU kan binden. Dat spanningsveld krijgt extra gewicht door de brede economische en militaire verwevenheid met Rusland: circa 87% van het gas wordt uit Rusland geïmporteerd, Gazprom bezit veel van het gasnetwerk, Rusland levert kernbrandstof en onderhoud voor de enige kerncentrale, en er wonen naar schatting 1–2 miljoen Armeense migranten in Rusland die veel geld naar huis sturen. Ook heeft Rusland militaire bases in het land.
Kortom: de Europese bezoeken versterken Pashinyans koers richting Europa en bieden praktische steun, maar de diepe economische en strategische afhankelijkheid van Rusland beperkt hoe snel en ver Armenië kan verschuiven. De komende maanden zullen uitwijzen of de symbolische en materiële steun tot blijvende geopolitieke veranderingen leidt.