Arib waarschuwt corona-commissie: 'Zonder waarheidsvinding kunnen we niet leren'

In dit artikel:

Khadija Arib heeft tijdens haar verhoor bij de parlementaire corona-enquêtecommissie scherp aangedrongen op meer nadruk op waarheidsvinding en verantwoording. Als oud-voorzitter van de Kamer — en van de commissie zelf, een functie die ze later neerlegde na kritiek op haar functioneren — sprak ze nu niet in de rol van voorzitter maar als getuige. Aan het einde van haar verhoor vroeg ze om nog iets te mogen zeggen; voorzitter Daan de Kort stond daarop bij uitzondering toe dat ze het woord nam.

Arib bekritiseerde dat de commissie vooral lijkt te focussen op lessen voor de toekomst en procedurele verbeteringen, terwijl volgens haar ook helderheid over feiten en verantwoordelijkheid centraal moet staan. Ze benadrukte dat het bij corona niet om kleinigheden ging: maatregelen troffen miljoenen burgers, ondernemers sloten, vrijheden werden beperkt en handhavers kregen ingrijpende taken — en dat daardoor wantrouwen jegens de overheid groeide. Ze maakte duidelijk dat verantwoording niet hetzelfde is als iemand publiekelijk “afbranden”, maar gaat om het vaststellen van wat er precies is beslísd en wie waarvoor verantwoordelijk is; zo kan worden beoordeeld of keuzes gerechtvaardigd waren.

Haar opmerkingen raken aan bredere zorgen over de enquête: critici vrezen dat de commissie zich zal beperken tot veilige conclusies over communicatie en procedures, waardoor zwaardere kwesties zoals politieke verantwoordelijkheid, grondrechten en geleden schade op de achtergrond raken. Arib waarschuwde dat juist die thema’s ruimte moeten krijgen in het onderzoek.

Commissievoorzitter Daan de Kort reageerde dat waarheidsvinding wel degelijk een doel van de commissie is en wees erop dat veel publieke verantwoording al plaatsvindt tijdens de verhoren. Hij herinnerde eraan dat het oordeel van de commissie in het eindrapport wordt gegeven, dat gepland staat voor het eerste kwartaal van 2027.

Kort gezegd: Arib pleit voor een parlementaire enquête die niet alleen leert voor de toekomst, maar ook feiten vaststelt en verantwoordelijkheid toeschrijft — zeker gezien de ingrijpende impact van het coronabeleid.