AOW bleef na overlijden moeder vijf jaar binnenkomen: zoon moet €64.735,91 terugbetalen

In dit artikel:

De AOW van een vrouw die in 2020 in Turkije overleed, werd tot en met januari 2025 doorbetaald. Haar zoon had toegang tot haar bankrekening en gebruikte die onder meer om vaste lasten van zijn woning te betalen. De Sociale Verzekeringsbank (SVB) vorderde daarom €64.735,91 terug.

De zoon stelde dat hij de nalatenschap had verworpen en daarom niet aansprakelijk kon zijn voor schulden van zijn moeder. De rechtbank Overijssel maakte echter onderscheid tussen schulden die al bij het overlijden bestonden en uitkeringen die daarna onterecht zijn betaald. De AOW-betalingen ontstonden pas na het overlijden en het geld was volgens de rechtbank in het vermogen van de zoon terechtgekomen. Omdat hij daarvan had geprofiteerd, bleef de terugvordering in stand.

Formeel kreeg de zoon wel gelijk op een procedureel punt: de oorspronkelijke motivering van het SVB-besluit was onvoldoende. Dat leidde echter niet tot het vervallen van de schuld, omdat de SVB de terugvordering alsnog kon onderbouwen.

De zaak benadrukt dat een open bankrekening of doorlopende vaste lasten geen recht op AOW geven. De uitkering stopt op de dag na het overlijden. Wel kan nog een eindafrekening volgen, bijvoorbeeld met opgebouwd vakantiegeld. Een al vooruitbetaalde maand kan gedeeltelijk worden teruggevorderd. Bij een partner kan daarnaast een overlijdensuitkering of een afzonderlijke beoordeling van de eigen AOW gelden.

Nabestaanden moeten een overlijden snel melden bij de SVB, zeker wanneer het in het buitenland plaatsvond. Bij iemand die in Nederland woonde, geldt bij een buitenlands overlijden een termijn van vier weken; voor iemand die buiten Nederland woonde zes weken. Het is verstandig alle na het overlijden ontvangen bedragen te noteren, de herkomst te controleren en geen geld te gebruiken voordat duidelijk is waarvoor een betaling bedoeld is. In deze zaak speelde naast de AOW ook een AIO-aanvulling, waarvoor een afzonderlijke juridische beoordeling geldt.