'Antisemitisme is geen beschuldiging meer, maar een aanbeveling' - Theodor Holman

In dit artikel:

Mijn tante Rie en oom Karel meenden in april 1940 niet dat er een oorlog zou komen; ze gingen gewoon winkelen bij De Bijenkorf, lazen noch voelden het gevaar. Holman gebruikt hun onbezorgdheid als contrast met wat hij nú ziet in Amsterdam: massale anti-Israël-demonstraties langs de Vijzelgracht, waar winkelende Amsterdammers en toeristen ongeïnteresseerd doorgaan terwijl oproepen tot boycots, een referendum tegen Israël en zelfs leuzen dat Israël moet verdwijnen steeds luider worden. Volgens hem escaleert het retorische geweld naar concrete aanvallen — pogingen om Joodse scholen in brand te steken — en ontstaat er een giftige antisemitische sfeer die onvoldoende wordt tegengegaan.

Hij citeert een tweet van Remco Yizhak Cooremans: “Maar sinds 7 oktober weet ik het zeker: deze stad is een giftige plek geworden voor mijn Joodse kinderen. Ik wil niet dat ze hier opgroeien.” Die paradox noemt Holman schrijnend: mensen overwegen te vluchten naar landen in oorlog om elders geen haat te hoeven ervaren. De schrijver vraagt zich af waarom de meeste Amsterdammers die dreiging niet lijken te voelen en waarom antisemitische uitspraken soms eerder worden toegejuicht dan verworpen — alsof antisemitisme steeds meer sociaal acceptabel wordt.

Holman maakt de vergelijking met de jaren dertig en de naoorlogse schuld van Amsterdam jegens de Joodse gemeenschap: hij vreest institutionele normalisering van antisemitisme, van lokale politiek tot universiteiten, en waarschuwt voor historische parallellen die hij liever niet erkent. Zijn pijn en woede zijn duidelijk: hij wil geen herhaling van uitsluiting (“voor Joden verboden”), geen nieuwe Joodse raden of pogroms.

Als noodkreet roept hij op tot eerlijker herinneren en concrete bescherming: laat de stad daadwerkelijk struikelen over haar stolpersteine — de tastbare herinneringen aan wat er gebeurde — en handel voordat woorden dodelijk kunnen worden.