Antidemocratische PVV-ban van D66 keihard afgeschoten door Raad van State: 'Uitsluiting verkiezingen gaat te ver!'

maandag, 18 mei 2026 (13:37) - Dagelijkse Standaard

In dit artikel:

D66-Kamerlid Joost Sneller en Mikal Tseggai van Progressief Nederland dienden een wetswijziging in die politieke partijen wettelijk verplicht om leden te hebben. Het doel van het amendement was gericht op de PVV van Geert Wilders, de partij die officieel maar één formeel lid kent: Wilders zelf. Als de maatregel was aangenomen, zou dat de PVV in de praktijk hebben kunnen uitsluiten van deelname aan verkiezingen en daarmee miljoenen kiezers effectief buitenspel zetten.

De Raad van State heeft het plan echter teruggewezen. Volgens het advies raakt het voorstel te diepgaand aan het passief kiesrecht: het verbieden of uitsluiten van partijen vormt een onaanvaardbare beperking van het recht om verkiesbaar te zijn. Daarmee komt het initiatief van D66 en Progressief Nederland voorlopig niet door de constitutionele toetsing heen.

In de Kamer riep het voorstel uiteenlopende reacties op. Diverse partijen zouden aanvankelijk openstaan voor maatregelen tegen de PVV, zo bleek uit een rondgang, maar na het negatieve advies van de Raad van State koerden enkele partijen terug. FVD, JA21 en BBB wezen het plan meteen af; VVD-leider Dilan Yesilgöz wisselde in publiek debat van standpunt; partijen als CDA, ChristenUnie, Volt, Dierenpartij en anderen waren volgens de berichtgeving wel geneigd maar hielden zich op de achtergrond. SGP en SP worden genoemd als twijfelaars, en de afsplitsing Groep Markuszower (voormalige PVV’ers) had nog geen duidelijk standpunt.

Het artikel koppelt deze politieke discussie aan een bredere kritiek: de voorgestelde maatregel wordt afgeschilderd als een poging van het ‘linkse partijkartel’ om politieke tegenstanders juridisch uit te schakelen in plaats van hen op inhoud te verslaan. Verder bevatte het stuk oproepen en petities tegen de komst van een asielzoekerscentrum in Elst/Rhenen; dat onderwerp werd gebruikt om te benadrukken maatschappelijke verontwaardiging over huisvesting en prioritering van asielzoekers boven woningzoekenden.

Kern: het initiatief om partijen een ledenverplichting op te leggen, gericht op de PVV, stuit op juridische bezwaren en politieke terughoudendheid omdat het volgens de Raad van State te ver gaat ten koste van het grondrecht om verkiesbaar te zijn.