Annemarie van Gaal: schaf alvast de perverse huurtoeslag af
In dit artikel:
De columnist bespreekt een gesprek met VVD-leider Dilan Yesilgöz over het complexe Nederlandse belastingstelsel en het toeslagensysteem dat ontmoedigend werkt voor mensen die meer willen werken. Vooral de sociale huurwoningmarkt versterkt deze problematiek, aangezien sociale huurwoningen met huurtoeslag voorbehouden zijn aan mensen met zeer lage inkomens, terwijl middengroepen zoals leraren vaak net te veel verdienen om hiervoor in aanmerking te komen. Dit leidt tot een paradox waarbij mensen die minder verdienen relatief goedkoop wonen dankzij hoge huurtoeslag, terwijl mensen die méér werken juist fors hogere woonlasten hebben. Dit remt de motivatie om meer uren te maken, ondanks het VVD-standpunt dat werken meer moet lonen.
Hoewel de VVD al geruime tijd aan de macht is en in haar verkiezingsprogramma’s oproept tot het afschaffen van toeslagen, is hier in de praktijk weinig van terug te zien; toeslagen worden zelfs uitgebreid. Volgens Yesilgöz is het ingewikkeld om alle toeslagen tegelijk af te schaffen, maar zou dit stapsgewijs kunnen. De columnist stelt voor om te beginnen met het afschaffen van de huurtoeslag, omdat die nu te veel wordt misbruikt en een perverse prikkel biedt.
Als alternatief stelt hij voor om de jaarlijkse miljarden aan huurtoeslag aan woningcorporaties te geven, zodat zij bestaande sociale huurwoningen kunnen moderniseren en verduurzamen, zonder dat ze nieuwe sociale woningen hoeven te bouwen. De overheid zou een maximale huurprijs koppelen aan woning en huurder, waarbij inkomens- en vermogenstoetsen bepalen wie in sociale huur mag blijven wonen. Huurders met hogere inkomens of vermogen zouden verplicht worden te verhuizen of marktconforme huren gaan betalen, waardoor de doorstroming wordt bevorderd en sociale huur beschikbaar blijft voor kwetsbaren.
Zonder huurtoeslag wordt er geen financiële prikkel meer gecreëerd die méér werken ontmoedigt; mensen profiteren direct van extra inkomen. Bovendien levert dit volgens de columnist een win-winsituatie op: huurtoeslag verdwijnt zonder extra kosten voor de overheid, sociale woningen komen vrij voor de juiste doelgroep, de belastinginkomsten stijgen door extra werk, en er worden aanzienlijke administratieve kosten bespaard doordat de toeslagenafhandeling vervalt. De voorgestelde hervorming kan daarmee bijdragen aan een eenvoudiger stelsel en een eerlijker woningmarkt.