Anneke Kloosterman over bidden met de traditie: Avondgebeden geen keurslijf, maar weg

In dit artikel:

Anneke Kloosterman-van der Sluijs schreef tijdens de coronaperiode Blijf bij ons. Avondgebeden uit de kerk van alle eeuwen nadat zij in haar gezin een gebedenboek van Rick Timmermans gebruikte en merkte dat gebeden uit de gereformeerde traditie ontbraken. Ze verzamelde gebeden van uiteenlopende auteurs — van Petrus Dathenus tot Karl Barth — en maakte daaruit een kant-en-klare avondliturgie: opbouw met lofprijzing, schuldbelijdenis, stilte, woorden van vergeving en avondgebeden, maar ook onderdelen die los gebruikt kunnen worden. Sommige teksten publiceert ze voor het eerst in het Nederlands; soms verdeelde ze langere gebeden over meerdere liturgische plekken (bijv. schuld en vergeving apart).

Haar selectiecriterium was praktisch en confessioneel: de gebeden moesten bruikbaar zijn binnen de gereformeerde traditie, zodat lezers uit die kring het boek zonder aarzelen kunnen gebruiken. De liturgieën bevatten per keer een gebedsonderwerp (zoals zendingswerk), waarbij gezinsleden om de beurt zinnen spreken — een werkwijze die Kloosterman thuis toepast. Elk gezinslid heeft een eigen boek; het avondgebed neemt meestal een kwartier in beslag en biedt volgens haar rust en taal uit de traditie die mensen helpen vormen voor zaken die ze zelf minder snel onder woorden brengen.

Kloosterman benadrukt dat voorgeschreven gebeden het persoonlijke gebed niet verdringen: ze voegen aan, voeden en verlagen de drempel voor wie moeite heeft met vrij bidden. Ze raadt flexibiliteit aan — voeg eigen elementen toe en zie avondgebeden als een pad, geen keurslijf.