Anke (55) uit Nes verloor haar man Gerrit en werd zelf ziek. Nu is ze programmaleider voor Koningsdag in Dokkum
In dit artikel:
Anke Bijlsma (55) staat aan de vooravond van Koningsdag in Dokkum als programmaleider van het culturele deel van de festiviteiten — een taak die onverwacht en beladen is, gezien de persoonlijke stormen van de afgelopen jaren. Haar man, schilder en muzikant Gerrit Breteler, overleed op 18 mei 2023. Kort daarna kreeg Anke zelf de diagnose kanker; na intensieve behandeling kreeg ze in mei 2024 haar laatste kuur en herwon ze sindsdien veel van haar fysieke kracht. Ze is inmiddels ook oma van Gerrit‑Durk (geboren juli 2024). Ondanks alles werkt ze vol energie aan het grootschalige, nationale evenement in de Friese admiraliteitsstad.
Het lot liet zich op intieme wijze voelen op de familieboerderij Grut Winia bij Nes, waar Gerrit enkele maanden voor zijn dood op een blok hout een boodschap schreef. Anderhalf jaar later vond Anke het beschreven stuk precies terug tussen de gestapelde haardblokken; daarin had Gerrit dingen voorspeld — onder meer dat Anke “de leiding zou krijgen over een hele grote gebeurtenis”. Die vondst gaf haar zowel troost als een bizar soort bevestiging toen Dokkum de Koningsdag‑gaststad werd en de lokale bestuurders haar vroegen het culturele programma te formuleren.
Het maken van dat programma vergde maanden van voorbereiding. Bijlsma, theatermaker en directeur van Theaterkerk Nes met haar bedrijf Grut Winia Cultuurproducties, nam de rol serieus: ze bestudeerde eerder Koningsdag‑uitzendingen, inventariseerde dertig karakteristieken van de regio en vatte “het verhaal van Dokkum” samen op één A4 als leidraad. Ze moest rekening houden met strakke randvoorwaarden — een uitzendrecht van ongeveer twee uur en een route van zo’n 850 meter — en wilde tegelijkertijd laten zien waar de stad en haar omgeving trots op zijn. Haar aanpak is praktisch en beeldend: Dokkum moet zich openstellen, volgens haar een “bekroning” en een etalage voor alles wat de regio te bieden heeft.
Anke put uit een leven lang betrokkenheid bij cultuur: opgegroeid vlak bij de Waddendijk, met een vader die toneelde en regisseerde, ontmoette ze Gerrit in dorpsproducties en bouwde ze samen met hem een creatief leven op in en rond Grut Winia. Na zijn overlijden en haar ziekte vond ze steun in het buitenzijn en het actieve herstel: wandelen, werk in de tuin, roeitrainingen (ze deed mee aan een roeiwedstrijd in Maasbommel) en het omarmen van dagelijkse taken op de boerderij — met dieren, een kleinzoon en nog lopende culturele plannen zoals het Zwanenmeer‑project en Waddenfest, een initiatief voor een groots driedaags kustfestival.
Persoonlijk gaat het niet zonder consequenties: Anke zal medicijnen blijven gebruiken en haar vertrouwen is gekrenkt, maar ze spreekt over veerkracht en verbinden. Haar lijfelijke herstel en haar rol als cultureel gezicht van Dokkum illustreren hoe ze na verlies en ziekte weer onderdeel wil zijn van de gemeenschap: “Trek de gordijnen open,” zegt ze — een oproep om niet te verharden, maar te delen en te tonen wat de regio kan.