Angst voor super-El Niño vanaf het najaar: 'Het wordt steeds extremer'
In dit artikel:
NOAA geeft inmiddels een kans van 62 procent dat er tegen het einde van 2026 een El Niño ontstaat. Dit oceaan-atmosfeerfenomeen verandert weerpatronen wereldwijd en kan ingrijpende gevolgen hebben voor temperaturen, neerslag en extreme gebeurtenissen.
El Niño ontstaat wanneer het oppervlakwater in grote delen van de Grote Oceaan langdurig warmer is dan normaal. Door dat warme water stijgt warme lucht op bij de westkust van Zuid-Amerika, waardoor drukverdeling en windpatronen verschuiven en een kettingreactie in het wereldwijde weer op gang komt. Wetenschappers weten nog niet precies waarom het warme water juist daar omhoog komt.
Klassificatie: een El Niño spreekt men van zodra de zeetemperatuur drie maanden achtereen ongeveer 0,5°C boven normaal ligt; meer dan circa 2°C afwijking wordt aangeduid als super-El Niño. Sommige modellen voorspellen nu een stevige El Niño (rond 1,5°C), maar men is terughoudend om al van een recordgebeurtenis te spreken.
In een opwarmende wereld hebben zulke gebeurtenissen extra impact: hogere pieken in temperatuur, meer vocht in de atmosfeer (ongeveer 7% extra vocht per graad opwarming), en daardoor grotere kans op hevige neerslag en overstromingen of juist ernstiger droogte. Regionale effecten variëren: de noordkust van Zuid-Amerika wordt droger; Oost-Afrika natter in het najaar; zuidelijk Afrika kan droger uitvallen; Zuidoost-China vaak natter; Canada krijgt mildere winters; het zuiden van de VS en Mexico koeler en natter; Oost-Australië droger; Zuid-Brazilië en Uruguay natter. In Europa zijn de signalen zwakker: alleen Spanje en Portugal kunnen in het voorjaar iets natter worden, Nederland merkt meestal weinig verschil.
Historisch lieten super-El Niño’s (1997, 2015–2016) wereldwijde humanitaire en economische schade zien: miljoenen mensen in acute nood, misoogsten, bosbranden en overstromingen. Mocht er een zware El Niño komen, bestaat een reële kans dat 2027 het warmste jaar ooit wordt, aangezien El Niño’s de wereldgemiddelde temperatuur doorgaans tijdelijk verhogen.