Angst voor moordaanslag houdt Poetin in de greep: sobere militaire parade en verblijf in bunker
In dit artikel:
Op 9 mei — de Russische Dag van de Overwinning — vindt in Moskou weliswaar de gebruikelijke militaire parade plaats, maar in sterk afgeslankte vorm: er rijden dit jaar geen tanks of groot materieel over het Rode Plein en ook kadetten en militairen in opleiding blijven weg. Het ministerie van Defensie stuurt manschappen, maar het publiek krijgt vooral videobeelden van de strijdkrachten in Oekraïne en een luchtshow te zien. Zelfs enkele pro-Russische regeringsleiders, zoals de Slowaakse premier Robert Fico, laten ditmaal verstek gaan.
De verklaring ligt in veiligheids- en capaciteitsproblemen. Moskou vreest aanslagen, met name vanuit Oekraïne, dat succesvolle langeafstandsdronescans en -aanvallen op Russische energie-, defensie- en industriële doelen uitvoert. Recent sloeg een drone in op een woontoren in Moskou, op slechts enkele kilometers van het Kremlin, wat volgens westerse waarnemers aantoont dat Oekraïne in staat is door de luchtverdediging van de hoofdstad heen te breken. Tegelijk verloor het Russische leger veel manschappen en materieel in vier jaar oorlog, waardoor het ook eenvoudigweg niet meer over hetzelfde moderne paradearsenaal beschikt als voorheen.
De stad is inmiddels zwaar beveiligd: controleposten, snipers op Kremlin-torens, antidronenetwerken boven straten, geopende schuilkelders en honderden extra luchtverdedigingssystemen, zo melden media en oorlogsbloggers. Er zijn ook al langere tijd internetonderbrekingen in Moskou; de Russisch-Orthodoxe Kerk probeerde de bevolking te kalmeren. In een poging risico’s te verminderen kondigde Moskou voor 8 en 9 mei een eenzijdig staakt-het-vuren aan, maar Oekraïne verwierp dat en stelde een eigen tijdelijke wapenstilstand voor, met als argument dat mensenlevens zwaarder wegen dan jubileumvieringen.
Een door CNN verkregen rapport van een Europese inlichtingendienst beschrijft ook een sterke opvoering van de persoonlijke beveiliging rond president Vladimir Poetin: striktere screening van bezoekers, beperkingen voor personeel (geen openbaar vervoer, telefoons zonder internet), minder publieke optredens en meer tijd in ondergrondse bunkers. Volgens het rapport is Poetin vooral bezorgd over een moordaanslag met drones door ontevreden leden van de politieke elite en over de mogelijkheid van een staatsgreep; voormalig minister van Defensie Sergej Sjojgoe wordt daarin genoemd als een invloedrijke figuur die een risico kan vormen.
Voor Poetin dreigt de dag vooral een test te worden: zolang er geen incidenten plaatsvinden, zal de staatstelevisie de viering weer groots in beeld brengen, maar de realiteit van de versoberde parade en de zichtbare kwetsbaarheden van Moskou illustreren de druk waaronder Rusland staat sinds het uitbreken van de oorlog.