Angst voor de maffia, omstreden aanbestedingen: brug naar Sicilië is een splijtzwam
In dit artikel:
Al decennia bestaat het plan voor een hangbrug over de Straat van Messina die het Italiaanse vasteland met Sicilië verbindt. Het ontwerp – een 3,3 kilometer lange brug met torens van bijna 400 meter en ruim 40 kilometer aan ondersteunende infrastructuur – zou volgens voorstanders reizen verkorten, de economie van Zuid-Italië aanjagen en duizenden banen opleveren. Kostenraming: ongeveer 13,5 miljard euro.
De rechtse regering onder premier Giorgia Meloni, met Matteo Salvini als minister van Infrastructuur, zet sterk in op uitvoering; Salvini mikte op een eerste schop in 2025. In maart 2023 werd het staatsbedrijf Stretto di Messina S.p.A. heropgericht en het oude contract met het Eurolink-consortium uit 2006 blijft formeel van kracht. Een noodwet in juni 2024 maakte het mogelijk bouwplaatsen gefaseerd te openen zonder een compleet uitvoeringsplan, en in augustus gaf een interministeriële commissie haar goedkeuring.
Toch ligt het project zwaar onder vuur. In oktober 2024 weigerde de Italiaanse Rekenkamer het plan goed te keuren wegens mogelijke overtreding van EU-regels op milieu en openbare aanbestedingen, waardoor de uitvoering onzeker werd. De EU zelf reserveerde slechts 25 miljoen euro en sluit het project uit van financiering in de begroting 2028–2034. De regering kan echter proberen de brug als “groot algemeen belang” te klasseren om juridische obstakels te omzeilen.
Critici wijzen op meerdere risico’s: verouderde technische plannen, procedurele slordigheden, zwakke anti-corruptiemaatregelen en aanzienlijke milieuschade in een kwetsbaar kustgebied. Calabrië en Sicilië liggen in een aardbevingsgevoelige zone en zijn tegelijk het thuis van krachtige criminele netwerken (’Ndrangheta en Cosa Nostra), wat het gevaar op maffia-infiltratie vergroot. Toezichthouders zoals ANAC waarschuwen voor een “extreem hoog risico op corruptie” bij projecten van deze schaal.
De kwestie van belangenverstrengeling voedt de controverse: sleutelrollen binnen het consortium zijn ingevuld door voormalige topambtenaren met ruime staatsachtergrond, onder wie Gianni De Gennaro en Francesco Gratteri, wat vragen oproept over informele netwerken en invloed. Een lunch in april tussen een plaatsvervangend antimaffia-officier en betrokken bedrijfsleiders leidde tot een onderzoek en versterkte de verdenkingen.
Voor lokale bewoners is het directe gevolg concreet en pijnlijk: zo’n 450 woningen aan de Siciliaanse en circa 200 aan de Calabrese kant zouden onteigend worden. Omdat het plan al decennialang boven hun hoofd hangt, remt het investeringen en stadsontwikkeling. Actiegroepen zoals No Ponte Capo Peloro voeren al jaren verzet en zien de Rekenkameruitspraak als bevestiging van hun zorgen, maar vertrouwen niet op juridische toetsing alleen om het project definitief te stoppen.
Officieel stelt Stretto di Messina dat zij de door de Rekenkamer aangestipte gebreken zal aanpakken en dat bouw volgens het nooddecreet zal verlopen. Tegelijkertijd blijft onduidelijk of politieke druk, defensieargumenten en vastgelopen procedures het project alsnog in beweging kunnen zetten — met grote financiële, ecologische en maatschappelijke risico’s voor het zuidelijke kustgebied.