Analisten voorzien forse problemen voor Trump: „Iran wint in politieke zin de oorlog"
In dit artikel:
De recente Amerikaanse aanvallen hebben grote schade toegebracht aan Iraanse militaire en nucleaire doelen, maar Iran reageert hard en slim, met verstrekkende gevolgen voor de regio en de wereldmarkt. Door doelwitten te bestoken en de Straat van Hormuz vrijwel af te sluiten, heeft Iran de olieprijzen flink opgedreven en de economische pijn bij westerse landen en Golfstaten vergroot. Ook door inzet van door Iran gesteunde Houthi-rebellen in Jemen is het conflict uitgebreid naar zeevaartroutes zoals de Rode Zee, wat de olietransporten verder bedreigt.
Analisten waarschuwen dat de militaire balans dubbelzinnig is: de VS en Israël boeken tactische successen — luchtoverwicht, nauwkeurige bombardementen en het uitschakelen van leiders — maar Iran lijkt in politieke zin voordeel te behalen door asymmetrische tactieken die economische druk uitoefenen en binnenlandse steun mobiliseren. Politicoloog David Criekemans zegt dat dergelijke Iraanse strategie bedoeld is om de VS uit te lokken: „Stapje voor stapje kan Amerika een langdurige oorlog in worden gezogen.” Het innemen van strategische posities zoals het eiland Kharg zou volgens experts extreem riskant en bloedig zijn en de VS makkelijk in een ‘Vietnamscenario’ kunnen trekken.
Hoogleraar Frans Osinga spreekt van „strategische incoherentie” in het Amerikaanse beleid: doelen en boodschappen wisselen per functionaris, waardoor het onduidelijk is wat uiteindelijk bereikt moet worden. Zowel hij als luitenant-kolonel b.d. Patrick Bolder betogen dat luchtbombardementen alleen geen regimewisseling in Teheran zullen afdwingen; een duurzame politieke verandering vereist intern draagvlak en is in een complex, theocratisch land met uiteenlopende etnische en religieuze groepen onwaarschijnlijk. Bovendien versterkt de Iraanse Revolutionaire Garde binnenlandse controle, wat oppositie zwaarder onderdrukt.
Ook op het kernwapenvlak levert de campagne dilemma’s op. Iran beschikt al over hoogverrijkt uranium, maar nog niet op het niveau dat direct een bom mogelijk maakt; aanval op nucleaire installaties kan echter het tegenovergestelde effect hebben door Iran en andere staten te stimuleren sneller naar kernwapens te streven. Verder tast de oorlog westerse bondgenootschappen aan, leidt tot tekorten aan munitie en luchtverdediging (wat landen als Oekraïne treft) en profiteert onder meer Rusland financieel van hogere olieprijzen.
Samenvattend: militaire druk heeft schade toegebracht aan Iran, maar leidt tot escalatie en brede strategische en economische kosten. Experts zien een groot risico dat de VS, bij verdere escalatie of inzet van grondtroepen, verstrikt raken in een langdurig, kostbaar conflict met onzekere politieke opbrengsten — en dat Trump’s onduidelijke doelstellingen en persoonlijke motivatie het beleid extra kwetsbaar maken.