Amsterdamse Jesse (21), die meevoer met de Global Sumud Flotilla, werd door Israël aangehouden; haar moeder weet 48 uur later nog niet waar ze is
In dit artikel:
Israël heeft maandag in internationale wateren bij Cyprus de Global Sumud‑vloot onderschept en 428 opvarenden opgepakt, onder wie de 21‑jarige Amsterdamse geschiedenisstudente Jesse van Schaik. Haar moeder Anne weet 48 uur na de aanhouding nog niet precies waar Jesse verblijft of op welke grondslag zij is vastgezet; via het consulaat kreeg ze te horen dat alle gevangenen naar de havenstad Ashdod worden overgebracht.
De vloot was op 12 april vanuit Barcelona vertrokken met het doel de Israëlische blokkade van Gaza te doorbreken en hulpgoederen te bezorgen. Eerder, in de nacht van 29 op 30 april, waren al schepen bij Kreta onderschept; toen meldden activisten dat aanhoudingen gepaard gingen met geweld. Israël bestempelt de actie als een pr‑stunt en ontkent betrokkenheid bij mishandeling. De organisatoren van de Global Sumud Flotilla zeggen dat het onduidelijk is waar de opgepakte mensen zich bevinden en dat zij geen gelegenheid hebben gekregen om een advocaat te spreken. Onder de 428 zitten zes Nederlanders.
De arrestatie zette kwaad bloed na openbaar gemaakte beelden van de Israëlische extreemrechtse veiligheidsminister Itamar Ben‑Gvir, die een video deelde waarin geboeide activisten met het hoofd naar de grond gekeerd te zien zijn en die daarbij hen uitschold. De beelden kregen internationaal en binnen de Israëlische regering felle kritiek; ook premier Benjamin Netanyahu veroordeelde de handelswijze van zijn minister. De Nederlandse regering reageerde door de Israëlische ambassadeur te ontbieden. Minister Tom Berendsen liet weten prioriteit te geven aan de veiligheid van de aangehouden Nederlanders en riep Israël op het internationale recht te respecteren. Premier Rob Jetten noemde de behandeling van de activisten mensonterend.
Anne van Schaik vertelt dat ze tot maandag dagelijks contact had met Jesse; het laatste gesprek was rond tien uur ’s ochtends, waarna het contact stopte. De activisten hadden van tevoren afgesproken telefoons overboord te gooien om te voorkomen dat Israël gegevens zou bemachtigen. Anne, die veel in mensenrechten‑ en milieuorganisaties actief is, benadrukt dat de deelnemers van tevoren zijn geïnstrueerd en dat ze handelden vanuit idealisme en de wens om concrete hulp te leveren. Ze heeft kritiek op wat zij ervaart als een te terughoudende reactie van het Nederlandse kabinet en vreest voor een dubbele standaard in de internationale rechtsorde.
Ter ondersteuning van de gevangenen demonstreerde Anne dinsdag bij het Binnenhof; zij en anderen werden gearresteerd toen zij weigerden naar een aangewezen demonstratieplek te verplaatsen. De zaak heeft tot diplomatieke verontwaardiging geleid: onder meer Spanje en Turkije noemen de intercepties ernstige schendingen van het internationale recht.