Amsterdamse burgemeester Halsema belooft kerken mee te denken bij zoektocht naar huisvesting

In dit artikel:

Tientallen Amsterdamse kerken stuurden in maart 2025 een brandbrief over het structurele tekort aan ruimtes om samen te komen. Als reactie vroeg de gemeenteraad de burgemeester de verouderde notitie uit 2008 over scheiding tussen kerk en staat te actualiseren. Burgemeester Femke Halsema heeft die taak uitgevoerd en stuurt deze week de nieuwe notitie "Ruimte voor religie" naar de raad, na overleg met verschillende geloofsgemeenschappen.

Halsema benadrukt dat Amsterdam historisch ruimte bood aan religieuze minderheden en dat religieuze organisaties bijdragen aan sociale cohesie, bijvoorbeeld bij opvang van vluchtelingen en hulp aan daklozen. De gemeente moet neutraal zijn, maar dat betekent volgens haar geen uitsluitende neutraliteit waarbij religie uit de publieke ruimte wordt geweerd; zij pleit voor een inclusieve neutraliteit die religieuze aanwezigheid erkent. Waar geloofsgemeenschappen maatschappelijke hulp verlenen, is subsidiëring door de overheid mogelijk.

Concreet wil de gemeente ook stappen zetten bij het huisvestingsprobleem van kerken: meedenken met zoekende gemeenschappen en waar passend leegstaande kerkgebouwen verwerven en als maatschappelijk vastgoed verhuren, met inachtneming van de scheiding tussen kerk en staat.

Halsema verwerpt stigmatisering van religies en spreekt haar zorg uit over toegenomen Joden- en moslimhaat, verwijzend naar incidenten zoals de Maccabirellen in november 2024. Ambtenaren mogen zichtbare religieuze tekens dragen zolang er geen veiligheidsrisico is. Belangrijk in de notitie is de prioritering van individuele grondrechten boven collectieve religieuze voorschriften: als geloofspraktijken leiden tot onderdrukking van individuen — bijvoorbeeld bij verbod op homoseksualiteit, praktijken van 'homogenezing' of vervolging van afvalligen — zal het college voor de bescherming van het individu kiezen en zich desgewenst uitspreken, ook buiten strafrechtelijke kaders. Tegelijk wordt ruimte gelaten voor religieuze gewoonten zoals gescheiden gebedsruimten, mits die gedragen én vrijwillig zijn.

De notitie markeert een beleidsverschuiving naar meer actieve steun voor religieuze gemeenschappen in de stad, gekoppeld aan een duidelijke inzet voor individuele vrijheden en tegen religieuze discriminatie.