Amsterdams raadsdebat over Israël-boycot: „We staan hier achter Chinese microfoons, mag dat nog wel?" 

In dit artikel:

De Amsterdamse gemeenteraad heeft donderdag ingestemd met een initiatiefvoorstel van PRO, D66 en Denk om mensenrechten zwaarder te laten meewegen bij gemeentelijke aanbestedingen. Het plan, deels ontleend aan eisen van actiegroep Amsterdam Palestina Referendum (APR), stelt dat het stadsbestuur formeel moet vastleggen dat institutionele relaties met bedrijven die bijdragen aan mensenrechtenschendingen "onwenselijk en onethisch" zijn. Ook wordt onderzocht hoe Amsterdam kan bijdragen aan de wederopbouw van Palestijns gebied. De gemeente besteedt jaarlijks circa 3,1 miljard euro; initiatiefneemster Yasmine Bentoumya (PRO) wil dat daar geen geld naartoe gaat dat betrokken is bij mensenrechtenschendingen, zowel in Palestina als wereldwijd.

Het voorstel komt voort uit een eerdere actie van APR, die voldoende handtekeningen verzamelde voor een referendum over een Israëlboycot. De onafhankelijke referendumcommissie concludeerde echter in maart dat een referendum hierover niet passend is: buitenlands beleid valt niet onder gemeentelijke bevoegdheid en een referendum over een standpunt van de raad zou ongewenste precedentwerking hebben. Daarmee komt er definitief geen volksraadpleging.

Tijdens de raadsvergadering uitten met name VVD, JA21 en het CDA kritiek. Tegenstanders waarschuwden dat het voorstel in de praktijk kan aanvoelen als een verkapte Israëlboycot en vroegen of de maatstaf ook zal gelden voor andere landen met slechte mensenrechtensituaties, zoals China. VVD-fractieleider Daan Wijnants illustreerde de praktische problemen aan de hand van producten met complexe inkoopketens (hij vroeg of de gemeente straks nog Coca-Cola zou kopen vanwege een fabriek op de Westelijke Jordaanoever). CDA’er Rogier Havelaar betoogde dat het onmogelijk is een sluitende lijst van ‘goede’ en ‘foute’ leveranciers op te stellen.

Burgemeester Femke Halsema zei dat het voorstel niet als boycot moet worden gezien maar zich richt tegen mensenrechtenschendingen wereldwijd. De gemeenteraad koos desalniettemin voor het aangescherpte mensenrechtenkader bij aanbestedingen.