Amsterdam wordt steeds meer koopstad, betaalbare huurwoning voor middeninkomen amper te vinden
In dit artikel:
Amsterdam ontwikkelt zich steeds meer tot een koopstad. Uit het tweejaarlijkse onderzoek Wonen in Amsterdam blijkt dat er in de afgelopen twee jaar ruim 10.000 koopwoningen bij zijn gekomen, terwijl het aantal sociale huurwoningen met zo’n 1.600 toenam. De totale woningvoorraad groeide daarmee met ongeveer 12.000 naar bijna 490.000 woningen.
Wat betreft eigendomsvormen staat bijna 40 procent van de woningen onder corporatiebeheer, iets meer dan 30 procent is particuliere huur en iets meer dan 30 procent koop. In die verdeling nam het aandeel koop toe (+1,4 procent), terwijl het aandeel corporatiewoningen en particuliere verhuur ieder met circa 0,7 procent afnamen. De particuliere huursector, die tussen 2015 en 2023 sterk groeide van ongeveer 100.000 naar ruim 150.000 woningen, is de afgelopen twee jaar min of meer gestabiliseerd op zo’n 150.500 woningen.
Een belangrijk knelpunt is het gebrek aan middenhuur. Van alle Amsterdamse woningen heeft momenteel 46 procent een huur tot €900 (de categorie die als sociaal wordt gezien), een daling ten opzichte van 57 procent in 2015. Middeninkomens lopen daardoor tegen een woonkostensprong aan: een woning boven de €1.185 wordt gemiddeld circa €1.250 duurder dan een sociale huurwoning. Veel sociale huurders die meer gaan verdienen kunnen de vrije sector niet betalen en blijven zitten, waardoor te weinig woningen vrijkomen voor mensen die alleen sociale huur kunnen dragen.
De toename van koopwoningen komt deels doordat particuliere verhuurders bestaande huurwoningen verkoopten aan eigenaar-bewoners, vooral in wijken als West en Zuid. Onderzoekers zien dit als een omslag ten opzichte van eerdere jaren, waarin particuliere verhuurders juist betaalbare koopwoningen opkochten om te verhuren. Woonwethouder Zita Pels noemt die verkopen “een logische correctie” en ziet beleidsmaatregelen werken: afspraken met corporaties, opkoopbescherming en de Wet betaalbare huur dragen bij aan meer beschikbaarheid van woningen voor kopers en het behoud van sociale voorraad. Tegelijk waarschuwt ze dat voorgenomen verzwakking van dergelijke maatregelen door het kabinet schadelijk zou zijn voor Amsterdammers.
Samengevat: Amsterdam heeft meer koopwoningen en stabiele particuliere verhuur, maar door het verdwijnen van middenhuur en snel stijgende vrije-sectorprijzen voelen middeninkomens en doorstromers de grootste druk. De uitkomst hangt sterk af van lokaal en nationaal beleid.