Amsterdam moet financieel systeem opnieuw inrichten, en dat kan miljoenen kosten

In dit artikel:

Amsterdam moet onderdelen van het financiële systeem Afis ingrijpend herontwerpen, omdat het huidige systeem niet goed aansluit op hoe de gemeente haar financiën wil sturen. Dat concludeert voormalig wethouder Hester van Buren in een nieuwe raadsbrief, naar aanleiding van meerdere onderzoeken naar het functioneren van Afis. Woensdag debatteert de gemeenteraad hierover met de nieuwe wethouder Financiën Hendrik Jan Biemond.

Specifiek gaat het om het rekeningschema, de begrotingsmodule en de projectenmodule — de basisfunctie voor begrotingen, projectbeheer en financiële rapportage. Die onderdelen blijken te zijn ingericht op een manier die niet past bij de werkprocessen en bestuurlijke behoefte van Amsterdam. In de loop van de jaren is Afis bovendien complexer geworden door veel maatwerk, terwijl oorspronkelijk was afgesproken standaardoplossingen te gebruiken. Die opeenstapeling van ambities en het ontbreken van eenduidige interne afspraken hebben bijgedragen aan de problemen.

Afis was bedoeld om de administratieve modernisering van de stad te versnellen en beter zicht te geven op uitgaven, contracten en projecten. In de praktijk leverde de invoering echter betalingsproblemen, verminderde kwaliteit van financiële informatie en extra handwerk op. Er zijn wel verbeteringen: facturen worden nu sneller betaald, de crisisteams voor factuurafhandeling zijn afgebouwd en de onrechtmatigheid bij inkoop daalde van 81,2 naar 68,7 miljoen euro. Tegelijk blijft de gemeente afhankelijk van noodoplossingen: voor het opstellen van de begroting gebruikt Amsterdam nog steeds het oude systeem Lias, en indexeringen, prognoses en financiële tabellen worden buiten Afis om gemaakt.

Er is toenemende druk om te investeren in een herontwerp; verschillende scenario’s worden uitgewerkt maar de kosten kunnen miljoenen bedragen. Waar aanvankelijk 9,1 miljoen voor Afis was begroot, stond de uitgave eind 2025 al op 21,8 miljoen. Wie de meerkosten zal dragen is nog onduidelijk; de gemeente overlegt hierover met implementatiepartner Capgemini en de raad zal dit naar verwachting aan de orde stellen tijdens het debat.