Amsterdam is een museum over de stad rijker - en alles is er héél klein: 'Je kan er uren naar kijken'
In dit artikel:
Op het Museumplein opent maandag het Miniatuurmuseum, een nieuwe attractie in het voormalige Diamantmuseum (tegenover het Van Gogh Museum) die de geschiedenis van Amsterdam vertelt met gedetailleerde maquettes. Initiatiefnemers zijn broer en zus Jan (37) en Lauretta (39) Gerards, die samen met hun moeder Ivette Forster al tientallen evenementen in de stad organiseren. Voor de realisatie werkten ze samen met miniatuurspecialisten van Miniworld Rotterdam; miniatuurbouwer Dido Geluk (55) leverde onder meer de uitgebreide maquette van de Dam uit 1675.
De tentoonstelling begint bij het ontstaan van Amsterdam in de dertiende eeuw en toont daarna een bijna levensgrote miniatuur-Dam met het stadhuis (nu Paleis), de Nieuwe Kerk en zelfs een Waag die ooit op het plein stond — een onderdeel waar Geluk bijzonder trots op is en waaraan hij naar eigen zeggen weken heeft gewerkt. Naast historische stadsgezichten zijn er scènes van hedendaagse en recentere taferelen: Koningsdag in het Vondelpark, de Canal Parade, de Wallen in de jaren negentig en zelfs uitgebeeld conflictmateriaal zoals de krakersrellen met minitanks en piepkleine agenten.
Bezoekers vinden ook somberdere reconstructies; de Nieuwmarkt tijdens de Tweede Wereldoorlog is voorzien van prikkeldraad, en er wordt gewerkt aan een maquette van Fort Zeelandia in Paramaribo inclusief een markt met tot slaaf gemaakten — een bewuste keuze om ook de minder fraaie kanten van de geschiedenis te laten zien. Via videoschermen en audiotours kunnen bezoekers achtergrondinformatie bij de taferelen krijgen.
Het project is ambachtelijk van aard: duizenden figuurtjes worden met de hand geschilderd en veel bouwwerken zijn nagemaakt op basis van archieftekeningen. Omdat het werk tijdrovend is, opent niet alles af — momenteel zijn drie van de vijf verdiepingen ingericht en zullen er met regelmaat nieuwe maquettes bij komen. De makers willen juist een dynamische opzet, waarbij bezoekers ook kunnen zien hoe miniatuurbouwers aan nieuwe scènes werken, naar het voorbeeld van grote miniatuurmusea zoals Miniatur Wunderland in Hamburg.
Jan benadrukt dat het initiatief privé en risicodragend is — anders dan het gesubsidieerde Suriname Museum waar hij eerder bij betrokken was — en dat de miniaturen bedoeld zijn om op een toegankelijke manier geschiedenis te laten ervaren. Geluk en Lauretta noemen de aantrekkingskracht van miniaturen gelegen in het vermogen om een herkenbare, tastbare wereld te scheppen waarin bezoekers steeds nieuwe details ontdekken.