Amsterdam gaat minder snel ingrijpen bij tenten van daklozen
In dit artikel:
Langs straatranden, onder bruggen en zelfs in het centrum van Amsterdam verschijnen steeds vaker geïmproviseerde tenten van mensen die geen huis hebben. Formeel is kamperen op straat verboden, maar veel tenten blijven weken tot maanden staan omdat ontruiming door nieuwe procedures en juridische beperkingen niet snel gaat. De bewoners zijn vaak EU-burgers uit Oost-Europa, veelal (voormalige) arbeidsmigranten die hun baan kwijt zijn; hulporganisaties hadden in 2025 contact met ongeveer 3.000 dakloze Oost-Europese inwoners van de stad.
De gemeente zegt de tijdelijke woonplekken niet te gedogen, maar het verwijderen ervan verloopt traag: doorgaans verstrijken drie à vier weken voordat handhaving ingrijpt. Dat komt door recente afspraken binnen de 'driehoek' (burgemeester, politie en OM). Voordat een tent wordt ontruimd, onderzoekt de gemeente of de bewoner zorg nodig heeft. Als dat zo is, volgt een zorgtraject: mogelijkheden lopen uiteen van reguliere opvang tot verslavingszorg, ggz of huisartsenzorg, en er bestaan speciale trajecten voor EU-burgers die geen recht hebben op standaarddaklozenopvang maar kwetsbaar zijn. Van de grootste groep — dakloze EU-burgers uit Oost-Europa — belandt circa 10 procent in zo’n traject.
Veel bewoners blijken niet in aanmerking te komen voor opvang omdat ze onvoldoende sociale rechten hebben opgebouwd (kort verblijf of te weinig arbeid in Nederland); gemeenten gebruiken een checklist om dat te beoordelen. Outreachende teams houden contact met mensen die op straat blijven, verwijzen naar inloophuizen (zoals AMOC) en bieden informatie over voorzieningen of terugkeer naar het land van herkomst — van de 3.000 genoemd werden circa 530 terug naar huis begeleid. Een deel weigert hulp (zogeheten zorgmijders), wat volgens de gemeente het risico op verloedering en overlast vergroot.
Financieel is dakloosheid een flinke last: de gemeente noemt kosten van rond de 92 miljoen. Amsterdam investeerde de afgelopen jaren tientallen miljoenen in opvang, preventie en extra plekken (onder meer 62 miljoen plus tientallen miljoenen extra), maar meldt dat die middelen niet volstaan. De stad roept de landelijke politiek op om structureel bij te dragen: met meer betaalbare woningen, betere preventie en meer financiële zekerheid wil Amsterdam dakloosheid duurzamer aanpakken.