Amsterdam blijft achter bij strengere Europese normen voor schone lucht (en één plek komt bij fijnstof en stikstofdioxide als slechtste naar voren)

In dit artikel:

Op 48 van de 155 Amsterdamse meetlocaties ligt de concentratie stikstofdioxide boven de Europese grens die vanaf 2030 geldt. De huidige wettelijke norm van 40 microgram per kubieke meter wordt overal gehaald, maar die limiet wordt gehalveerd naar 20 microgram. Vooral plekken langs drukke verkeersroutes, waaronder de A10-West, de A10-Zuid, de Jan van Galenstraat en de Valkenburgerstraat, blijven problematisch. Auto’s, vrachtwagens en ander verkeer zijn belangrijke bronnen van het gas.

De GGD meet met 145 meetbuisjes en tien vaste stations. Vergeleken met 2024 is het aantal locaties met een overschrijding bij de buisjes afgenomen van 55 naar 44. Sinds 2016 is de gemiddelde stikstofdioxideconcentratie langs drukke wegen ongeveer gehalveerd, al lijkt die daling sinds 2020 af te zwakken. De laagste waarde werd gemeten aan de Tuinkade in Weesp. Toch bleef ook daar de concentratie boven het gezondheidsadvies van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), die maximaal 10 microgram aanbeveelt. Geen enkele onderzochte locatie voldeed aan dat advies.

De strengere EU-grens is bindend. Op basis van een officiële beoordeling tussen 2026 en 2029 moet Nederland maatregelen voorbereiden als overschrijdingen worden vastgesteld. Blijven die na 2030 bestaan, dan is een luchtkwaliteitsplan verplicht en kan de Europese Commissie juridische stappen zetten. De gemeente noemt luchtvervuiling, na roken, de belangrijkste risicofactor voor ziekte en sterfte.

Voor fijnstof zag de GGD in 2025 geen verbetering. De concentraties waren iets hoger dan in de twee voorgaande jaren, mogelijk door het droge, zonnige weer en relatief veel oostenwind. Regen voert deeltjes af, terwijl westenwind vaak schonere lucht aanvoert. De A10-West was de enige onderzochte locatie waar zowel grotere als kleinere fijnstofdeeltjes boven de toekomstige Europese grenzen uitkwamen; de huidige normen werden overal gehaald. Roet komt vooral van verkeer en fossiele verbranding. Houtkachels en open haarden waren goed voor circa 21 procent van het gemeten roet, met een groter aandeel in de winter.

Het RIVM werkt nog aan de officiële beoordeling op basis van berekeningen, omdat niet iedere straat kan worden bemeten. Die rapportage wordt later dit jaar verwacht; de Amsterdamse gemeenteraad bespreekt het GGD-onderzoek na de zomer.