Amsterdam betaalt prijs voor volledig elektrische eis bij ponten: kosten lopen fors op
In dit artikel:
Amsterdam loopt tegen problemen aan door de eis dat nieuwe ponten volledig elektrisch moeten varen: een aanbesteding die vier jaar geleden werd opgestart leverde geen geldige inschrijvingen op, waardoor de eerste nieuwe pont die eind 2024 had moeten gaan varen niet is geleverd. Als gevolg daarvan varen er momenteel minder veren dan gepland en wordt verwacht dat vervangende boten veel duurder uitvallen.
Om de drukte op het IJ tijdelijk op te vangen wil de gemeente twee externe veerboten huren voor de verbindingen NDSM-werf–Pontsteiger en bij het IJplein. Het bleek lastig geschikte schepen te vinden die qua formaat en kleppen passen. De gemeente heeft besloten de laadinfrastructuur los van de scheepsaanbesteding aan te besteden, omdat het technisch lastig is om genoeg stroom te leveren: de ponten hebben tussen overtochten slechts enkele minuten om bij te laden.
Ook internationale omstandigheden bemoeilijken de aanschaf: Europese scheepswerven die elektrische veren kunnen bouwen, hebben veel vraag, onder meer vanuit defensie. Amsterdam wil een nieuwe aanbesteding eind dit jaar starten; vier elektrische ponten moeten tussen 2029 en 2031 geleverd worden. Netcongestie en praktische laadproblemen leidden ertoe dat de eerdere ambitie dat alle veren in 2030 uitstootvrij zouden varen is losgelaten; nieuw bestelde elektrische ponten krijgen bovendien een dieselmotor voor noodgevallen.
De vertraging en gewijzigde plannen brengen aanzienlijke extra kosten met zich mee. De Vervoerregio Amsterdam draagt ruim 62 miljoen euro bij om het pontennetwerk draaiende te houden, een opvallende bijdrage omdat deze regio formeel niet betrokken is bij de exploitatie. De gemeenteraad moet nog instemmen met de nieuwe plannen.
Tegelijk neemt de vraag naar overtochten toe door grootschalige woningbouw in Amsterdam-Noord en een hoger aandeel fietsers zonder parkeermogelijkheid. GVB heeft nu veertien ponten, waarvan meestal elf of twaalf tegelijk varen; dat moet opschalen naar achttien in 2030 en meer dan twintig in 2040. Pas met de komst van de geplande Westbrug kan de vloot weer kleiner worden.