Amsterdam als instapmarkt: wie kinderen krijgt, vertrekt vaak, blijkt uit groot onderzoek

In dit artikel:

In de Metropoolregio Amsterdam is de kloof tussen vraag en aanbod op de woningmarkt tussen 2023 en 2025 verder gegroeid. Het onderzoek Wonen in de Metropoolregio Amsterdam 2025 (gebaseerd op CBS‑data en een enquête onder ruim 52.000 huishoudens) laat zien dat meer Amsterdammers willen verhuizen, terwijl het beschikbare woningaanbod licht is afgenomen.

Belangrijkste uitkomsten: 63 procent van de verhuiszoekenden zoekt een koopwoning, en binnen die groep groeit de vraag naar dure koopwoningen (vanaf circa €486.000). Veel van deze kopers zitten al in een koopwoning en belanden, door overwaarde, in een hoger prijssegment. Tegelijkertijd is er een sterke vraag naar sociale huur, vooral van starters, maar dat aanbod blijft achter.

Het middenhuursegment (ongeveer €900–€1.185 per maand) wordt al langer als beleidsprioriteit gezien; de vraag is groter dan het aanbod, maar beide zijn de laatste jaren iets gekrompen. Bij duurdere huurwoningen is de vraag recent sneller gegroeid dan het aanbod, mede doordat verhuurders door veranderde regelgeving woningen verkochten, waardoor het eerdere overschot slonk.

Beweging op de markt is groot: 28 procent van de huishoudens in de regio wil binnen twee jaar verhuizen (tegen 25 procent in 2019). Veel vertrek uit Amsterdam leidt naar koopwoningen in omliggende gemeenten—Amsterdam fungeert steeds meer als instapmarkt waarvan gezinnen vaak doorstromen bij gezinsuitbreiding. Doorstroming is dan ook cruciaal om gezinnen in de stad te houden en de markt te ontlasten.

Demografisch speelt vergrijzing mee: ongeveer de helft van de 65-plussers vindt de huidige woning niet geschikt om oud in te worden; ruim een derde daarvan wil verhuizen. In het coalitieakkoord van PRO Amsterdam en D66 staat daarom extra aandacht voor seniorenhuisvesting en doorstroombeleid; er is ook een wethouder Senioren benoemd.

Op 1 januari 2025 telde de MRA circa 1,23 miljoen woningen; Amsterdam voegde in 2024 bijna 6.000 woningen toe, maar relatief groeiden Almere‑Lelystad, Zaanstreek‑Waterland en Amstelland‑Meerlanden het sterkst. Financieel knelt het voor lage en middeninkomens: 44 procent van de huishoudens heeft een laag inkomen, terwijl maar 36 procent van de woningvoorraad voor hen betaalbaar is. Hoewel het aandeel betaalbare koopwoningen iets steeg, blijven deze voor veel lage en middeninkomens onbereikbaar.

Op het gebied van woonlasten is er verschil per huursector: betaalbaarheid verbeterde voor sociale huurders (het aandeel dat maximaal 30% van het inkomen aan wonen kwijt is, steeg van 41% in 2023 naar 56% in 2025), terwijl bij middenhuur en dure huur juist meer huishoudens een groot deel van hun inkomen aan wonen besteden — vooral jonge alleenstaanden en lage‑inkomens eenoudergezinnen. Kortom: de woningmarkt polariseert; beleidsingrepen richten zich op meer middenhuur, betaalbare koop en geschikte seniorenwoningen om de scheefgroei aan beide kanten te verminderen.