Amerikanen krijgen toegang tot verwijderde overheidsdocumenten via een Minecraft-bibliotheek

donderdag, 9 april 2026 (15:20) - NRC Handelsblad

In dit artikel:

In een virtuele vleugel van Minecraft staat de Uncensored Library: een neoklassiek ogende bibliotheek waarin gecensureerde teksten uit verschillende landen digitaal worden bewaard. Het project, ontwikkeld door Reporters Without Borders (RSF) samen met BlockWorks, bestaat sinds 2020 en heeft sinds maart ook een Amerikaanse afdeling toegevoegd. Doel is toegang te bieden tot informatie die van officiële sites is verdwenen en aandacht te vestigen op bedreigingen voor persvrijheid, ook in democratieën.

De Amerikaanse zaal toont een huilend Vrijheidsbeeld waarvan het water tot halverwege het lichaam reikt; op een brug staan lessenaars met teksten die tijdens het presidentschap van Donald Trump van overheidswebsites zijn verwijderd, waaronder een klimaatrapport. Er is ook een tijdlijn opgenomen van de gebeurtenissen rond de bestorming van het Capitool en een geweigerde politieke cartoon van Ann Telnaes, wat vragen oproept over redactionele onafhankelijkheid. RSF-initiatiefnemer Tobias Natterer benadrukt dat geen enkel land immuun is voor censuur: in de VS heeft informatie niet per se rechtstreeks door de overheid geschied, maar is druk op journalistiek duidelijk zichtbaar en verdwenen materiaal illustreert dat.

De keuze voor Minecraft is strategisch: het spel heeft naar schatting meer dan 200 miljoen actieve spelers per maand, grotendeels jonger dan dertig, en laat zich niet selectief censureren—om de bibliotheek te blokkeren zou een regering het hele spel moeten verbieden. Het concept ontstond nadat Natterer een film zag over criminelen die videogames gebruikten om te communiceren. Sinds de lancering is de bibliotheek viraal gegaan; de boeken zijn meer dan tien miljoen keer gelezen, servers liepen soms vol en honderdduizenden gebruikers downloadden plattegronden om de inhoud elders te verspreiden.

Ook visuele symboliek speelt een grote rol: de neoklassieke architectuur, ontworpen door Minecraft-architect James Delaney, verwijst naar instituten van gezag maar wordt ingezet om macht te ondermijnen. Landen krijgen eigen metaforen—een kooi voor Saoedi-Arabië, een doolhof voor Vietnam en een octopusachtig zeemonster dat boeken vasthoudt in de Russische zaal. Pogingen tot hacking deden zich voor, mogelijk ook uit China, maar grootschalige censuur door autoritaire regimes is uitgebleven; gebruikers kopiëren en verspreiden de bibliotheek juist verder, waardoor de collectie wereldwijd beschikbaar blijft.