Amerikadeskundige Jelte Olthof: 'Trump heeft initiatief uit handen gegeven'

In dit artikel:

Jelte Olthof, universitair docent Amerikanistiek aan de Rijksuniversiteit Groningen, reageert in aflevering 37 op het Amerikaanse optreden tegen Iran en ziet daarin het vertrouwde, improviserende leiderschap van Donald Trump terug. Volgens Olthof lijkt de aanval op Iran weinig doordacht: meer bluf en ad-hoc handelen dan strategische planning, waarbij Trump zich op gevaarlijk terrein begeeft omdat hij zelf een oorlog is begonnen in plaats van te reageren op een directe aanval.

Olthof onderscheidt twee typen oorlogen en stelt dat bij zelfgestarte conflicten de verantwoordelijkheid van de president groter is. Hij meent dat Trump de gevolgen niet goed heeft ingeschat: Iran reageerde met aanvallen op Golfstaten en belemmeringen in de Straat van Hormuz, met een scherpe stijging van de olieprijzen tot gevolg — een ontwikkeling die het Witte Huis had moeten voorzien.

De commentator waarschuwt dat Trump hierdoor geloofwaardigheid kan verliezen en dat onduidelijkheid over doelstellingen (onder meer het verwijt van regime change) de situatie verergert. Het risico bestaat dat de VS steeds dieper in het conflict wordt meegetrokken, vergelijkbaar met langdurige oorlogen als Vietnam, Afghanistan en Irak. Olthof is verbaasd dat een president met zo’n uitgebreid bestuurssysteem het initiatief zo uit handen heeft gegeven, temeer daar Trump nu publiekelijk probeert te sussen met de bewering dat de strijd bijna voorbij is — een claim die Iran ontkent en waarmee Washington volgens hem zijn greep op de situatie heeft verspeeld.