Amerikaanse sancties raken vooral middenstand Iran: 'Geen mens kan dit volhouden'

In dit artikel:

De economische crisis in Iran is volgens inwoners de afgelopen tijd sterk verdiept door hogere brandstofprijzen, de gevolgen van de oorlog met de Verenigde Staten, internationale sancties en blokkades van Iraanse havens. Salarissen blijven uit, banen verdwijnen, spaargeld verliest snel waarde en basisproducten worden steeds duurder. Veel Iraniërs leven daardoor in een overlevingsstand.

Op sociale media uiten mensen hun wanhoop op een opvallende, sarcastische manier. In video’s tonen ze hun schamele boodschappen, noemen de prijs en dansen vervolgens op vrolijke muziek. Ze doen alsof ze gelukkig zijn, omdat openlijk klagen kan leiden tot beschuldigingen van opruiing of verraad en mogelijk zware straffen. Een man laat zien dat zijn saldo van twee miljoen rial minder dan een dollar waard is, terwijl een vrouw vertelt dat ze tomaten, uien en aardappelen alleen nog per stuk kan kopen.

Iraniërs die met buitenlandse media spreken, willen vaak anoniem blijven uit angst voor de autoriteiten. In Teheran slaan mensen voedsel op, schrappen ze luxe en medische zorg en zien ze de middenklasse snel verdwijnen. Sommige medicijnen zijn schaars en veel duurder geworden. Vooral de angst dat gezinnen niet genoeg te eten hebben, neemt toe.

De stijgende benzineprijzen kunnen volgens inwoners opnieuw protesten en chaos veroorzaken. Een vrouw die eerder aan demonstraties deelnam, zegt dat mensen uitgeput zijn maar hopen dat de economische ineenstorting uiteindelijk tot de val van het regime leidt. De Amerikaanse strategie lijkt daar eveneens op gericht: economische druk zou interne onrust en regimewisseling moeten veroorzaken.

Iran-expert Mehran Kamrava noemt die redenering echter te simplistisch. Zolang het veiligheidsapparaat verenigd blijft, zal economische achteruitgang volgens hem niet automatisch tot een staatsinstorting leiden. De druk verzwakt vooral de Iraanse middenklasse en kan daardoor juist de greep van de staat versterken. Ondertussen blijven burgers de gevolgen dagelijks voelen, zonder zicht op een oplossing.