(Amerikaanse) politici geconfronteerd met virale scheetvideo's: "Verdoken kritiek op hun ouderdom"

In dit artikel:

Rien Emmery, factcheckjournalist bij VRT NWS, waarschuwt dat vrijwel alle virale filmpjes waarin politici zogenaamd een scheet laten nep zijn: naar zijn schatting gaat het om ongeveer 95 procent van de gevallen. In de uitzending van De wereld van Sofie op Radio 1 legt hij uit dat vaak bestaande beelden van toespraken, interviews of officiële bijeenkomsten worden bewerkt door er achteraf scheetgeluiden onder te monteren.

De clips circuleren vooral op sociale media zoals YouTube en X en richten zich vaak op Amerikaanse figuren — voorbeelden die genoemd worden zijn Donald Trump, Joe Biden, minister van Defensie Pete Hegseth en voormalig congreslid Eric Swalwell. Vaak blijken originele, onbewerkte opnames te bestaan waarop geen geluid te horen is; toch zijn sommige gevallen lastiger te verifieren wanneer er een verdacht geluid op de beelden staat dat niet eenduidig te herleiden is.

Volgens Emmery zijn de meeste makers geen gecoördineerde desinformatiecampagnes maar satirische accounts of amateurs met montagekennis die voor de grap manipuleren. De filmpjes winnen aan impact zodra ze uit context worden gedeeld: wat begon als flauwe humor kan door publiekelijke verspreiding als waarheid gaan voelen en zo iemands imago beïnvloeden. Bij oudere leiders krijgt de grap bovendien vaak een politieke lading: de impliciete boodschap is dat leeftijd tot fysieke tekortkomingen zou leiden en dus tot ongeschiktheid voor leiderschap.

Emmery benadrukt dat het spotten van politieke figuren om lichamelijke ongemakken historisch gezien niet nieuw is; zulke beelden en anekdotes duiken steeds weer op. Omdat het technisch eenvoudig is om geluid onder video te monteren en omdat het publiek zulke grappen aantrekkelijk vindt, verwacht hij dat dit fenomeen zal blijven terugkomen — met het blijvende risico dat gemanipuleerde beelden geloofwaardigheid en publieke opinie vervormen.