Amerikaanse NAVO-ambassadeur: meer samenwerking nodig met Europa om defensie-productie op te krikken

In dit artikel:

De Amerikaanse NAVO-ambassadeur Julianne (of anders: Whitaker — artikel noemt Whitaker) bezocht deze week Den Haag als deel van een roadshow langs Europese hoofdsteden om druk te zetten op bondgenoten én om economische kansen voor Amerikaanse defensiebedrijven te creëren. Hij benadrukt dat de VS niet langer automatisch alles voor Europa zal dragen en dat alliantiepartners meer moeten investeren in hun eigen verdediging; “We verwachten dat onze bondgenoten een been bijtrekken,” zei hij.

Whitaker reisde met tientallen Amerikaanse defensiebedrijven mee met het expliciete doel om Europese en Amerikaanse leveranciers aan elkaar te koppelen en zo wapen- en materieelproductie binnen Europa te vergroten. Nederland wordt actief gezocht als producent of partner in die keten; hij toonde zich onder de indruk van enkele Nederlandse bedrijven die hij heeft bezocht.

Op de NAVO-top in Den Haag vorig jaar is afgesproken de defensie-uitgaven op te voeren naar 3,5% van het bbp in 2035. Volgende maand in Ankara volgt een tussenbalans. Whitaker waarschuwt dat landen die nu achterblijven — hij noemde Spanje expliciet — hun plannen moeten kunnen onderbouwen of anders de realiteit van dure kapitaalgoederen zoals fregatten en tanks ondervinden.

Tegelijker tijds nam hij vragen over Amerikaanse toewijding aan de NAVO weg: de VS blijven betrokken, maar hebben beperkte middelen, dus Europa moet meer doen. Ook persoonlijk viel hem op dat hij een goede band heeft met premier Mark Rutte; hij noemde Rutte “een vriend” en prees diens inzet om de trans-Atlantische balans binnen de alliantie te herstellen. Een luchtig detail: Whitaker is fan van stroopwafels en bezocht eerder Rutte’s favoriete restaurant Poentjak.