Amerikaanse militaire opbouw rond Iran doet spanning stijgen
In dit artikel:
Het Amerikaanse vliegdekschip USS Abraham Lincoln is vanuit de Zuid-Chinese Zee omgekeerd en vaart, vergezeld door drie oorlogsschepen, richting de Golf van Oman. De precieze positie is onduidelijk omdat de AIS-transponders zijn uitgezet, maar waarnemers verwachten dat de vloot elk moment in de wateren bij Iran kan verschijnen. President Trump noemde de beweging als een voorbereiding "voor het geval dat" en zei eerder dat er hulp onderweg was voor Iraanse demonstranten; zijn uitspraken zijn sindsdien deels afgezwakt.
De komst van het vliegdekschip voegt brandstof toe aan speculaties dat de VS een militaire actie tegen Iran voorbereidt. Analisten wijzen er echter op dat een vliegdekschip niet per se nodig is voor een aanval: in eerdere confrontaties zijn Amerikaanse B‑2 bommenwerpers vanuit de Verenigde Staten ingezet. Wel zien waarnemers de afgelopen dagen extra verplaatsingen van materieel, zoals tankvliegtuigen naar Europese bases en extra gevechtsvliegtuigen naar het Midden-Oosten. Ook is topmilitair Admiraal Brad Cooper, hoofd van Centcom, recent in Israël geweest voor besprekingen met legerleiding, waar mogelijke acties tegen Iran op de agenda zouden hebben gestaan.
Wie of wat als doelwit zou dienen, blijft onduidelijk. Mogelijke doelen variëren van hoge leiders tot nucleaire faciliteiten en raketbases — locaties die weinig tot niets zouden opleveren voor de demonstranten maar al langer op westerse en Israëlische prioriteitenlijsten staan. Iraanse bestuurders en militaire kopstukken hebben harde waarschuwingen afgegeven. Het hoofd van de Revolutionaire Garde zei dat zijn troepen paraat staan en waarschuwde voor zware tegenmaatregelen bij een aanval; de Iraanse president stelde dat een gerichte aanslag op de hoogste leider zou uitmonden in totale oorlog. In Teheran werd bovendien propagandabanner opgehangen met een afbeelding van een bloedbesmeurd vliegdekschip en een dreigende boodschap richting de VS.
Regionale en westerse bondgenoten nemen voorzorgsmaatregelen: het Verenigd Koninkrijk heeft op verzoek van Qatar gevechtsvliegtuigen naar de basis Al Udeid bij Doha gestuurd. Ondertussen blijft het onduidelijk of de Amerikaanse manoeuvres bedoeld zijn als daadwerkelijke opbouw voor een aanval of als drukmiddel om het regime in Teheran psychologisch te verzwakken; de situatie blijft gespannen en onvoorspelbaar.