Amerikaanse Hooggerechtshof oordeelt dat meeste importtaksen van Trump illegaal zijn
In dit artikel:
Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft geoordeeld dat de importtaksen die president Donald Trump invoerde op basis van een door hem uitgeroepen "economische noodtoestand" onwettig zijn. In een meerderheidsoordeel (6 tegen 3) stelde het hof vast dat Trump zich niet kon beroepen op de International Emergency Economic Powers Act (IEEPA) om eenzijdig brede, langdurige en onbegrensde tarieven op te leggen; die bevoegdheid berust bij het Congres en vereist een duidelijke wettelijke toestemming. Drie rechters (Clarence Thomas, Samuel Alito Jr. en Brett Kavanaugh) waren het oneens en zouden de president wel die bevoegdheid toekennen.
Achtergrond: Trump kondigde op 2 april — door hem aangeduid als 'Liberation Day' — een pakket invoerheffingen af dat volgens het artikel 27 procent van de importgoederen flink belaste. Hij verdedigde die stap met het argument dat de VS economisch werd benadeeld en riep daarom een noodtoestand uit om via IEEPA tarieven op te leggen, inclusief wederzijdse heffingen tegen landen die tegenmaatregelen namen. Het hof wijst nu die aanpak af en verklaart die specifieke grondslag voor tarieven ongeldig.
Gevolgen: de uitspraak raakt een centraal instrument van Trumps handelsbeleid en zet vraagtekens bij de juridisch houdbaarheid van de sinds Liberation Day geïnde heffingen. Een studie van de Universiteit van Pennsylvania schat dat de Amerikaanse overheid mogelijk tot 179 miljard dollar aan geïnde importtaksen zou moeten terugbetalen; minister van Financiën Scott Bessent had al gezegd dat teruggave indien nodig tot de opties behoorde. Het is nog onduidelijk wat de uitspraak betekent voor bilaterale afspraken die in de tussentijd zijn gesloten.
Reactie van Trump en nieuw plan: Trump noemde het oordeel "enorm teleurstellend" en bekritiseerde de rechters die tegen zijn beleid stemden. Tegelijk kondigde hij direct een alternatief aan: hij wil een wereldwijde invoerheffing van 10 procent instellen op basis van Sectie 122 van de Trade Act van 1974 — een clausule die de president toelaat tijdelijk (tot 150 dagen) tarieven tot maximaal 15 procent te heffen om handelstekorten te bestrijden, met verlengingen die goedkeuring van het Congres vereisen. Volgens Trump zouden sommige bestaande heffingen daar bovenop blijven gelden.
Politieke en internationale reacties: Democratische leiders in het Congres begroeten het vonnis als een overwinning voor de controle door het Congres en consumenten; senaatsleider Chuck Schumer noemde het een winst voor de portemonnee van Amerikanen. De EU zegt de uitspraak te analyseren en blijft in contact met Washington, terwijl handelsorganisaties in het Verenigd Koninkrijk en Canada aangaven dat het nog onduidelijk is hoe dit het beleid en mogelijke compensaties voor exporteurs zal beïnvloeden. Ook in Vlaanderen werd positief gereageerd: Voka-ceo Frank Beckx noemde het een bewijs dat checks and balances werken en riep de EU op terug aan de onderhandelingstafel te gaan.
Contextueel blijft duidelijk dat invoerheffingen al langer het paradepaardje zijn van Trumps 'America First'-strategie: ze dienen zowel economische doelen (producenten terughalen naar de VS) als geopolitieke drukmiddelen tegenover landen als China. De uitspraak beperkt nu concreet één juridische route voor zulke maatregelen en dwingt de uitvoerende macht om voortaan nauwer met het Congres samen te werken.