Amerikaanse DigiD-overname weer stap dichterbij: waarom verlengt kabinet contract met beheerder?
In dit artikel:
Woensdag is onverwacht het contract met Solvinity — het bedrijf dat de technische motor achter DigiD beheert — verlengd, tot verbazing van veel experts. Solvinity, nu nog Nederlands, lijkt te worden overgenomen door het Amerikaanse Kyndryl. Omdat Amerikaanse wetgeving (de Cloud Act) het mogelijk maakt dat Amerikaanse autoriteiten toegang eisen tot data van in Amerikaanse handen zijnde bedrijven, roept dat zorgen op voor vitale Nederlandse systemen. DigiD is de sleutel tot zorgverzekering, toeslagen en belastingaangifte; hetzelfde bedrijf beheert ook gevoelige dossiers zoals MijnOverheid en JustID van het ministerie van Justitie en Veiligheid.
Experts en oud-politici — onder wie Pieter Omtzigt, Ferd Grapperhaus en Reijer Passchier — dringen aan op het niet verlengen van het contract en een nieuwe aanbesteding, met de bedoeling DigiD uiterlijk augustus door een andere partij te laten beheren. Staatssecretaris Eric van der Burg houdt echter vast aan verlenging, omdat hij stelt dat de continuïteit van DigiD anders in gevaar komt. De Tweede Kamer is vrijwel unaniem kritisch over de overname, maar heeft weinig instrumenten om in te grijpen.
Regulerend bezien heeft de Autoriteit Consument & Markt de transactie al beoordeeld en goedgekeurd; alleen het Bureau Toetsing Investeringen (BTI) moet nog naar de nationale veiligheidsrisico’s kijken. Deskundigen verwachten evenwel dat de wetgeving niet goed is toegerust om zo’n overname tegen te houden, waardoor het BTI waarschijnlijk geen blokkade zal opwerpen. Als het BTI instemt, kan Kyndryl Solvinity overnemen zonder verdere juridische belemmeringen.
Het huidige contract met Solvinity loopt in ieder geval door tot 2028. Een Kamermeerderheid steunde een motie om samenwerking na 2028 te beëindigen, maar het kabinet kan die motie negeren als er geen alternatief beschikbaar is. Politici hopen dat de dreiging van het contracteinde in 2028 Kyndryl kan afschrikken, maar concrete tekenen dat het bod wordt ingetrokken ontbreken vooralsnog. De kernvraag blijft: hoe combineer je de noodzakelijke continuïteit van digitale overheidsdiensten met de nationale veiligheidsbezwaren rond buitenlandse eigendom en extraterritoriale wetgeving?