Honderden gevaarlijke kruispunten gemist: ambulancecijfers geven bewoners gelijk
In dit artikel:
Begin dit jaar legde een bloemenveld bij de kruising Ferdinand Bolstraat–Ceintuurbaan in Amsterdam het gevolg van een dodelijk fietsenongeval bloot: een 25-jarige vrouw werd aangereden door een vrachtwagen. Dat incident zette opnieuw de aandacht op de verkeersveiligheid van het kruispunt — en leidde tot een verrassende ontdekking over de registratie van ongevallen.
Politiegegevens registreerden tussen 2022 en 2024 geen enkel ongeval met gewonden op die locatie, maar ambulancegegevens laten iets heel anders zien: in dezelfde periode rukten ambulances daar negen keer uit voor verkeersslachtoffers. Dit verschil is geen uitzondering; RTL Nieuws vergeleek politiecijfers (BRON/STAR) met door VeiligheidNL verzamelde ambulancegegevens en vond in de regio Amsterdam ruim 17.000 door ambulances geregistreerde ongevallen met gewonden — ongeveer drie keer zo veel als het politierapport. Ambulancedata brachten daarnaast circa 400 nieuwe 'blackspots' aan het licht (locaties met minimaal vijf ongevallen met gewonden binnen drie jaar) die in de politieregisters ontbraken; in totaal zijn er 480 blackspots in en rond Amsterdam volgens de ambulancecijfers.
De verklaring ligt vooral in de dekking: politie verschijnt lang niet bij elk letselongeval, vooral niet bij botsingen tussen fietsers of voetgangers, terwijl ambulances wél worden gealarmeerd. Daardoor bieden ambulancecijfers een vollediger beeld van waar het structureel misgaat. Veiligheids- en verkeersonderzoekers (o.a. SWOV) roepen wegbeheerders dan ook op om deze data breder te gebruiken om maatregelen te richten op plekken met de grootste kans op slachtoffers.
Toepassing van de ambulancegegevens heeft al effect: de Vervoerregio Amsterdam zegt op basis van die data meer dan 35 gevaarlijke locaties aan te pakken. Maar het oproepen tot bredere inzet botst op praktijkproblemen: slechts ongeveer één op de vijf wegbeheerders gebruikt de beschikbare ambulancedata actief. Bovendien loopt de financiering van het dataplatform MOVE (waarlangs VeiligheidNL de cijfers ontsluit) eind dit jaar af, waardoor toegang en continuïteit bedreigd worden. VeiligheidNL pleit voor structurele financiering; lokale en landelijke bestuurders benadrukken dat zulke data onmisbaar zijn om dure infrastructuuraanpassingen effectief in te zetten en om het aantal verkeersdoden en ernstig gewonden — vooral onder fietsers — terug te dringen.
Lokale wethouders reageren: Aalsmeer onderzoekt herinrichting van de zo genoemde 'kamikazerotonde', en Amsterdam werkt aan een nieuwe methode om blackspots te bepalen op basis van ambulancegegevens en verkeersdrukte. Minister van Infrastructuur kondigt aan gemeenten actief aan te willen spreken op het gebruik van ambulancedata, maar een definitief besluit over structurele bekostiging blijft nog uitstaan.