Ambtenaren waarschuwden Faber: onderbouwing voor asielnoodrecht 'niet toereikend'

In dit artikel:

Ambtenaren van het voormalige ministerie van Asiel en Migratie twijfelden sterk aan de onderbouwing die minister Marjolein Faber (PVV) wilde gebruiken om via het staatsnoodrecht strenge asielmaatregelen in te voeren. Faber wilde delen van de Vreemdelingenwet buiten werking stellen met een crisisbepaling die alleen toepasbaar is bij zogenoemde buitengewone omstandigheden, waarna de Eerste en Tweede Kamer pas achteraf zouden worden geraadpleegd.

Medewerkers moesten op verzoek van de minister een motivering aanleveren en somden allerlei effecten van migratie op — van druk op woningen, onderwijs en zorg tot kosten voor asielopvang en tekorten aan gevangenispersoneel — maar constateerden tegelijk dat deze problemen al langer spelen en meerdere oorzaken hebben. Er was volgens hen geen helder cijfermatig bewijs dat een toename van asielzoekers direct en causale druk op voorzieningen veroorzaakte, en onduidelijk of de voorgestelde noodmaatregelen snel soelaas zouden bieden. Conclusie: de argumentatie was niet afdoende om parlementaire toetsing te omzeilen.

Na interne strijd besloot de coalitie uiteindelijk af te zien van het noodrecht en de maatregelen via reguliere wetgeving aan beide Kamers voor te leggen. De Eerste Kamer stemde onlangs over die wetten; één pakket faalde na een koerswijziging binnen de PVV. Het ANP had in november 2024 de motivering opgevraagd onder de Wet open overheid; het ministerie reageerde pas na anderhalf jaar, waarna een rechter in juni 2025 een dwangsom oplegde tot maximaal 15.000 euro.