Ambtenaren: Nieuw kabinet moet 7 miljard bezuinigen, snijden in zorg en AOW

In dit artikel:

Het volgende kabinet moet 7 miljard euro bezuinigen om de overheidsfinanciën op orde te houden, waarbij vooral ingrepen in de zorg en de AOW prioriteit krijgen. Dit advies komt van een groep topambtenaren die traditioneel vlak voor verkiezingen de financiële mogelijkheden voor de nieuwe regeerperiode in kaart brengt. Hoewel twee jaar geleden nog werd uitgegaan van 17 miljard euro aan noodzakelijke besparingen, is dat bedrag dankzij eerdere maatregelen van het demissionaire kabinet en een sterkere economische groei nu teruggebracht naar 7 miljard euro.

Met deze besparingen kan het tekort rond de veilige grens van 2 procent van het bbp blijven, wat onder de Europese norm ligt en een buffer creëert. Tegelijkertijd voorkomt dit dat de staatsschuld volgens het Centraal Planbureau tegen 2060 oploopt tot 126 procent van het bbp. De Studiegroep benadrukt dat het aan de politiek is om te bepalen waar precies wordt bezuinigd, maar ze adviseert om vooral de kosten door vergrijzing aan te pakken, aangezien de uitgaven aan zorg en AOW sterk stijgen vanwege het toenemend aantal ouderen.

Concreet wordt gedacht aan het verhogen van eigen bijdragen in de zorg of het verkleinen van het pakket aan zorg dat de overheid basisgarandeert. Voor de AOW wordt het voorstel gedaan om ook ouderen AOW-premie te laten betalen, een maatregel die bekend staat als fiscalisering van de AOW. Dit idee stuit op politieke terughoudendheid vanwege eerdere negatieve ervaringen, zoals het verlies van PvdA-leider Wouter Bos in 2006 na het naar voren schuiven van een soortgelijk plan.

Daarnaast zal het kabinet ook de defensie-uitgaven moeten verhogen, wat extra financiële druk oplevert bovenop de voorgestelde bezuinigingen. Volgens de voorzitter van de Studiegroep, Bas van den Dungen, kan het verdedigbaar zijn dat deze extra kosten deels via belastingverhogingen worden gefinancierd, omdat veiligheid door Nederlanders als belangrijker wordt beschouwd. Hij waarschuwt dat niet kiezen ook consequenties heeft, wat onderstreept dat er stevig politieke besluitvorming nodig is om de financiële uitdagingen het hoofd te bieden.